hagedissen leven. Misschien eten zij daar wel eens vruchten van 

 wilde aardbeiplanten, braam- en boschbessen; maar daardoor 

 worden de diertjes niet noemenswaard schadelijk. 



74. „Ontijdige knolvorming bij vroege aardappels." Zoo luidt 

 de titel van een onderzoek, gepubliceerd door S. J. Wellensiek 

 in de „Mededeelingen van de Landbouwhoogeschool", deel 27, 

 nr. 3 (1923). In de jaren 1919 en 1922 kwamen in verschillende 

 streken van ons land de vroege aardappelen niet of zeer slecht 

 op, hetgeen gepaard ging met de vorming van eenige nieuwe 

 knolletjes direct op of zeer nabij den ouden knol. Dit verschijnsel, 

 dat thans vrij algemeen wordt aangeduid met den naam ,, onder- 

 zeeërs" , is reeds veel vroeger opgetreden, maar in genoemde jaren 

 kwam het in zulke hevige mate voor, dat geheele velden, bepoot 

 met vroege aardappelen, moesten worden omgeploegd. 



De vroege aardappelsoorten, in 't bijzonder de ,,Schotsche 

 muis", beginnen reeds tijdens de bewaring van het pootgoed 

 spruiten te vormen, die eene dusdanige ontwikkeling krijgen, 

 dat ze — in den regel omtrent Kerstmis — moeten worden 

 weggenomen, omdat het dan nog te vroeg is voor het uitpoten. 

 Nu wordt in het voorjaar vroegtijdige ontwikkeling, die in de 

 vroege aardappelteelt vereischte is, bevorderd door het uit- 

 poten van knollen met spruiten. Daarom laat men de poters 

 voor de tweede maal spruiten vormen, waarna men ze uitpoot. 

 — Dat met het ,, af spruiten" en het daarna opnieuw laten sprui- 

 ten der poters belangrijke storingen in het leven van den knol 

 gepaard kunnen gaan, ligt voor de hand, wijl de normale ont- 

 wikkeling van den knol, waarbij de eenmaal gevormde spruiten 

 tot stengels doorgroeien, niet kan plaats hebben. Het blijkt dan 

 ook uit de onderzoekingen van den heer Wellensiek, dat de 

 vorming van ,, onderzeeërs" het gevolg is van eene storing in 

 de normale levensprocessen van den aardappelknol, waarop de 

 hoeveelheid atmospherische neerslag gedurende de laatste groei- 

 periode, de temperatuur tijdens de bewaring, alsmede de tem- 

 peratuur na het uitpoten, mogelijk nog andere factoren, van 

 invloed zijn. 



Het ontstaan van ,, onderzeeërs" komt hierop neer, dat de 

 spruiten, in plaats van boven de bodemoppervlakte bebladerde 

 stengels te vormen, reeds onder den grond öf in hun geheel óf 

 alleen aan hunnen top tot knolletjes opzwellen. Soms ook zwellen 

 de onderaardsche zijtakken der spruiten op deze wijze op tot 

 knollen. Bovenaardsche bebladerde stengels ontstaan dan óf 

 in 't geheel niet óf eerst laat. Het aantal der nieuw gevormde 

 knolletjes varieert van één tot zeven of meer; hunne grootte 



