DIERLIJKE yiJAXDEX VAN DEN LANDBOUW 



DOOE 



Dr. J. C. Konixgsberger. 



Inleiding. 



De tijd ligt nog niet verre achter ons, waarin weinig of 

 geen aandacht werd geschonken aan de organismen, hetzij plant- 

 aardige of dierlijke, die door hun optreden den landbouw meer 

 of minder nadeel toebrengen. Wel is waar hoorde men ook 

 vroeger dikwijls van mislukken van den oogst, maar dit feit 

 werd eenvoudig geconstateerd, zonder dat men zich ernstig in 

 de oorzaken ervan verdiepte oi maatregelen nam om die oor- 

 zaken voor het vervolg weg te nemen. Wellicht mag dit 

 lijdelijk toezien voor een deel worden toegeschreven aan de 

 omstandigheid, dat de landbouwers vrijwel onbekend waren 

 met den aard en de taktiek hunner vijanden, voor een ander 

 deel hieraan, dat vele ziekten en plagen zich slechts plaatselijk 

 vertoonden en dan nog niet in zoo hevige mate, dat zij alge- 

 meen de aandacht tot zich trokken. 



Wij mogen namelijk niet vergeten, dat de plantaardige zoo- 

 wel als de dierlijke vijanden van den landbouw ouder zijn 

 dan de landbouw zelf; zoo is de Fhi/lloxera niet uit den wijn- 

 stok tevoorschijn gekomen noch de schimmel der kofïieblad- 

 ziekte uit den koffieboom ; beide bestonden reeds lang, vóórdat 

 er wijn of koffie gedronken werd. In het midden latende, 

 op welke wildgroeiende planten zij vroeger voorkwamen, weten 

 wij slechts, dat zij thans, om bij deze voorbeelden te blijven, 

 eene plaag zijn voor den wijnbouw en de koffiecultuur. Immers 

 het is niet onmogelijk, dat van de honderden organismen, die op 



