— 11 — 



eene cultuurplant als woonplaats kunnen komen, althans eenige 

 daar zoodanige levensvoorwaarden zullen vinden, die voor 

 hunne ontwikkeling en vermenigvuldiging bijzonder gunstig zijn. 



Deze zijn het, die tot eene plaag worden; bepaalde ken- 

 merken treden in den loop der jaren meer dan vroeger l)ij hen 

 op den voorgrond, vooral, het is bijna onnoodig dit erbij te 

 voegen, zoodanige kenmerken, waardoor de aandacht van den 

 landbouwer op hen wordt gevestigd. 



Houden wij nu deze mogelijkheid in het oog, dan vinden 

 wij daarin misschien eene verklaring voor de daar straks 

 genoemde lijdzaamheid en mogen het ervoor houden, dat eerst 

 de groote epidemische ziekten van den lateren tijd den land- 

 bouw uit zijne rust hebben opgeschrikt. Het valt niet te ont- 

 kennen, dat er tegenwoordig een andere toestand heersclit dan 

 vroeger, en dat men dien toestand te danken heeft aan het in 

 groote hoeveelheden optreden van schadelijke organismen. 



Wij gebruiken hier met opzet de woorden te danken en 

 niet te ivijten ; want hoewel hier en daar onberekenbare schade 

 geleden moge zijn, is de tegenwoordige toestand van den land- 

 bouw gezonder dan de vroegere. Sedert planten of zaaien niet 

 meer het zelfde zegt als na zoovele maanden of zoovele jaren 

 oogsten, bestaat er op alle goede landerijen een nauwlettend 

 toezicht op het groeiend gewas, en mist ook hier het oog van 

 den meester zijn goeden invloed niet. Daarbij komt, dat meer 

 en meer het oor wordt geleend aan een nieuwen tak van 

 wetenschap met in laatster instantie praktische doeleinden ; in 

 het algemeen kan gezegd worden, dat er tegenwoordig op de 

 meeste landerijen een toestand heerscht van gewapende vrede, 

 die te verkiezen is boven den vroegeren toestand van onbe- 

 zorgde rust. 



Echter verkeeren wij nog slechts in een eerste stadium, 

 vooral wat het wetenschappelijk onderzoek betreft der vele 

 ziekten in de cultuurgewassen. < Dit onderzoek, eerst kortelings 

 aangevangen, moge hier en daar tot gewenschte uitkomsten 

 hebben geleid, het is er nog verre vandaan, dat in dit opzicht 

 veel meer dan voorloopige arbeid zij verricht. 



