— 17 — 



had plaats gevonden. Zij zijn echter bevestigd geworden door 

 dergelijke proeven, verleden jaar in eenige streken van den 

 Caucasus genomen. 



Verlaten wij th ans de zoogdieren om een korten blik te werpen 

 op de beteekenis der vogels voor den landbouw. Het laat 

 zich hooren, dat bij deze zoowel nuttige als schadelijke soorten 

 zullen voorkomen, maar allerlei omstandigheden maken het 

 zeer moeielijk van vele vogelsoorten te bepalen, of zij tot de 

 eerste dan wel tot de laatste rubriek behooren, ja, dikwijls 

 is dit geheel onmogelijk. De musschen zijn schadelijk, in 

 zooverre zij zich voeden met gr aan vruchten, maar zij zijn 

 nuttig, als zij de insecten opeten, die het gewas kunnen 

 benadeelen. Vele roofvogels voeden zich met muizen, ratten 

 en dergelijk ongedierte, natuurlijk tot groot genoegen van den 

 landbouwer, maar ook met kleinere inseetenetende vogels, wat 

 hem minder aangenaam is. De spechten, wier levenswijze 

 algemeen bekend is, voeden zich grootendeels met insecten 

 en insectenlarven o.a. met schadelijke schorskevers en larven 

 van hout wespen, maar bij het opzoeken dezer dieren beschadigen 

 zij de boomen dikwijls niet veel minder dan deze. 



In het algemeen staat vast, dat voor iedere vogelsoort een 

 hoogst nauwgezet onderzoek noodig is om het al of niet scha- 

 delijke te bepalen. Zulk een onderzoek is ten aanzien der 

 musschen door Schleh verricht, die tot de slotsom kwam, dat 

 deze diersoort tot de vijanden van den landbouw moet gerekend 

 worden. 



Met hoeveel moeite een dergelijk onderzoek gepaard gaat, 

 zullen de volgende overwegingen gemakkelijk doen inzien. 

 Vooreerst (het betreft hier de musschen in Duitschland) voeden 

 zij zich in verschillende jaargetijden met verschillend voedsel; 

 ten tweede is de leeftijd van invloed op den aard van hetgeen 

 zij tot zich nemen ; ten derde verkeeren de musschen in de 

 stad onder geheel andere omstandigheden dan die in eene 

 boschrijke streek of die in eene streek, waar veel landbouw 

 wordt gedreven ; allemaal zaken waarmede men rekening moet 



VI 2 



