— 141 — 



tengevolge ontstaat de eigenaardige, sikkelvormige buiging in 

 het stammetje der gewoonlijk nog jonge boomen, die men in 

 dennenbosschen zoo veelvuldig kan waarnemen. 



Uit het zestal aangehaalde voorbeelden, dat wij gemakkelijk 

 met vele zouden kunnen vermeerderen, zal het ieder duidelijk 

 zijn, dat ook het leven der dennenboomen niet onvermengd 

 voorspoedig is, ja, dat de vlinderwereld op den duur den 

 ondergang der dennenbosschen zou bewerken, indien zijne 

 natuurlijke vijanden niet zoo buitengewoon talrijk waren. 

 Vogels, egels, spitsmuizen en kevers maken jacht op de rupsen 

 en poppen ; bijzondere vermelding verdienen nog de Sluip- 

 wespen. Deze diereu hebben de gewoonte hare eieren in het 

 lichaam van andere insecten te leggen, soms nog wel in een 

 aanzienlijk aantal, waardoor zij vroeg of laat hun dood veroor- 

 zaken. 



De rupsen van den Pijnboomspinner hebben hiervan veel 

 te lijden ; het is niet moeielijk, exemplaren te vinden, die een 

 vroegtijdigen dood hebben gevonden door de talrijke wesplar- 

 ven, die zij herbergden en die weldra door de huid naar 

 buiten dringen om zich op het lichaam der doode rups te 

 verpoppen en dit laatste geheel met hare spinsels te overdekken. 

 Met vele jonge Dennenrups vlinders gaat het evenzoo, en waar 

 men de rupsenplagen bestrijdt door de rupsen in het groot te 

 laten vangen, verdient het zelfs aanbeveling hiermede op te 

 houden, wanneer men tot de ontdekking komt, dat meer dan 

 de helft door wespen is aangetast; want het dooden van vele 

 wespen-eieren zou mettertijd nadeeliger gevolgen kunnen 

 hebben dan het in leven laten der rupsen. 



(Wordt vervolgd). 



