— 156 — 



Een tropisch landschap zonder varens is niet denkbaar ; zij 

 groeien in de dichtste wouden, en het zijn ook varens, die 

 het verst aan den kraterrand onzer vulkanen voortdringen. 

 Ook hier komen zij in de grootste verscheidenheid voor. Met 

 haar sierlijk, bevallig, dikwijls fijn verdeeld loof is het geheel 

 als het ware afgewerkt ; geene andere plantensoort zou in staat 

 zijn zulk een stempel van liefelijkheid, die grootschheid niet bui- 

 tensluit, aan het landschap te verleenen. Yooral daar, waar het 

 pad het riviertje kruist, en in de diepte een brug van eenige 

 boomstammen naar den overkant voert, krijgt men een stukje 

 natuur te genieten, zooals er zeker honderden voorkomen, maar 

 die toch niet nalaten telkens weer te boeien : het kristalheldere 

 water bruisend en schuimend over groote rotsblokken, over- 

 welfd door de boomen en struiken aan de steil oploopende 

 oevers, spoedig als door coulissen van levend groen aan het 

 oog onttrokken en hier en daar, op wat kalmer punten, de 

 breede bladeren der wilde pisang en het fijne loof der boom- 

 varens in zich weerkaatsend. 



Eene vraag is hier zeker op haar plaats. Waarom wordt 

 er in onze tuinen zoo verbazend weinig gebruik gemaakt van 

 deze sierlijke planten ? Toch zeker niet omdat er geen aankomen 

 aan is ; ook niet omdat zij zoo lastig zijn. Een groot aantal stelt 

 geen hooge eischen en zal zich in halfschaduw prachtig ont- 

 wikkelen. De fout zal wel daar schuilen, dat men niet inziet, 

 wat ermee bereikt kan worden. 



Boomvarens, vooral waar zij in wat grooteren getale bijeen 

 voorkomen, maken een zeer bijzonderen indruk op ons. Zij 

 doen denken aan vervlogen tijden, toen zij, met reeds lang 

 uitgestorven, boomachtige paardestaarten (Equisetum) en wolfs- 

 klauwen (Lycopodimn)^ waarvan we nu nog slechts kleine 

 kruiden kennen, als heerschers in het plantcnrijk optraden. 



De hier het meest voorkomende soort is Alsophila glauca 

 J. Sm. met paarse, gestelcelde bladstelen. Eene enkele Angio- 

 pterü (pakoe kebo), mede een zeer groote varen, hoewel niet 

 booravormig, spreidt hier en daar zijn kolossale bladeren uit. 



De genoemde planten groeien voornamelijk aan de rivier- 



