— 167 - 



Reeds lang wist men, dat het bij den wisselbouw voordeelig 

 was, de teelt van andere gewassen met die van sommige 

 peulvruchten af te wisselen, men noemde die, in tegenstelling 

 met de andere planten, die den grond verarmden, uitputten, 

 „den grond verrijkende gewassen". Op dit standpunt bleef 

 men lang staan, het was vooral de klaver, die men en met 

 grond genoemde eigenschap toeschreef. Later, toen men begreep 

 dat de Leguminosen evenmin als andere planten den grond 

 aan aschbestanddeelen koüden verrijken, en de wetenschap zoo- 

 ver gevorderd was, dat het onderzoek kon plaats hebben, bleek 

 het juist de duurste meststof, de stikstof te zijn, waaraan gewoon- 

 lijk het meeste behoefte bestaat, die de Leguminosen in den 

 grond brachten. 



Men wist echter niet, hoe genoemde planten zulks deden, en 

 men trachtte de oorzaak van de bedoelde stikstofbesparing op 

 te sporen. 



Eerst in 1886, toen Hellriegel met zijn proeven voor den 

 dag kwam en door zijne overtuigende bewijsgronden de geheele 

 landbouwkundige wereld in bewondering bracht, kwam er licht. 



Prof. Mayer zegt: „Hellriegel gelijkt op Saul, die uitging 

 om zijns vaders ezelinnen te zoeken en een koninkrijk mede te 

 huis bracht; „op de eerste bladzijde van zijne volledige publicatie 

 van het jaar 1888 zegt Hellriegel zelf: „Nicht eine Braut zu 

 suchen ging ich aus". Hij wilde slechts het voedingseffect 

 van bepaalde voedingsstoffen zoo nauwkeurig mogelijk vast- 

 stellen in den vorm van bepaalde hoeveelheden organische 

 droge stof. Bij dezen arbeid stuitte hij bij de Papilionaceeën 

 op onverklaarbare ongelijkheden en tegenstrijdigheden. Voe- 

 dende stikstofverbindingen, waarvan de toevoeging steeds 

 volkomen regelmatig vermeerdering van productie bij de 

 Gramineëen ten gevolge had, bleken bij de Vlinderbloemigen 

 nu eens noodzakelijk dan weder overbodig te zijn. 



De resultaten van Hellriegels onderzoek, die reeds in het 

 eerste jaar, 1886, duidelijke uitkomsten gaven, en vervolgens 

 in 87 en 88 voortgezet werden, komen in het kort op het 

 volgende neer. 



