— 214 — 



Onrijpe, nog weeke zaden kunnen reeds opkomen, als de kiem 

 slechts eene zekere grootte bereikt heeft; het is niet bepaald 

 noodig, dat het zaad de normale hoeveelheid reservestoffen 

 ontvangen heeft. Zulke zaden verliezen echter spoedig het 

 kiemvermogen, en het behoeft wel niet gezegd te worden, dat 

 het gebruik ervan sterk af te raden is. 



Gedurende langeren of korteren tijd kunnen de zaden het 

 vermogen om te ontkiemen behouden ; eenige, o. a. de wilg, 

 Terliest dat vermogen reeds na eenige dagen, andere kunnen 

 onder gunstige omstandigheden honderden jaren kiemkrachtig 

 blijven. De sprookjes omtrent het in pyramiden gevonden ko- 

 ren zijn bekend genoeg, maar toch schijnen eenige daarvan op 

 waarheid te berusten, zooals I^obbe in zijn uitvoerig Handbuch 

 der Samenkunde zegt. Jouannet deelt mee, dat men in de 

 gemeente de la Monjie St. Martin, dep. Dordogne, in Frankrijk, 

 baksteenen graven, dateerende uit de 3'^*^ of 4'^** eeuw n. C, ge- 

 vonden heeft. De hoofden der lijken rustten op een steen, die 

 eene kleine, in de aarde gemaakte en met cement bekleede holte 

 van 6 — 8 cM. wijdte afsloot; deze holten waren gevuld met 

 zaden, welke na uitzaaiing goed ontwikkelde planten van koren- 

 bloemen, Heliotropnim vulgare en Trifolium minimum voort- 

 brachten. Xog sterker is, dat men in 1834 in een Engelsch 

 praalgraf, dat ongeveer 2000 jaar oud was, frambozen zaden 

 vond, die later vruchtdragende planten opleverden. En zoo 

 worden er nog eenige voorbeelden genoemd, die echter uitzon- 

 deringen blijven, en voor de waarheid waarvan ik niet zou 

 durven instaan. In den regel kiemt van 10 — 12 jarige zaden 

 nog slechts een klein gedeelte, en vermoedelijk zal in warme 

 en vochtige streken het kiemvermogen over het algemeen nog 

 wel eerder verloren gaan. Natuurlijk is echter het langer of 

 korter behoud der kiemkracht van allerlei in- en uitwendige 

 omstandigheden afhankelijk. 



Men meent wel eens, dat overjarige zaden van sommige cul- 

 tuurplanten, o. a. eenige groenten, beter zijn dan versche ; dit 

 ia echter eene dwaling, daar geen zaad door ouderdom beter 

 kan worden. Dit misverstand berust denkelijk daarop, dat door 



