— 297 — 



rermeerdering geschiedt door uitspruitsels, die in de nabijheid 

 der moederplanten in voldoende hoeveelheid gevonden worden. 

 Na een of twee jaar wordt het terrein van onkruid gezuiverd, iu 

 het derde jaar beginnen ze uit te stoelen; als deze uitloopers niet 

 grootendeels afgesneden worden, groeit alles vol. In het vijfde jaar 

 is de moederboom geschikt om gekapt te worden. De overgebleven 

 spruiten groeien inmiddels door, en in het 7<i<' jaar zijn er gewoonlijk 

 weer 3 of 4 rijp, zoodat het aantal stammen, dat men in eene 

 halve eeuw van eene plant krijgt, vrij aanzienlijk kan zijn. 



De boomen kunnen eene hoogte bereiken van 7 tot 12 M. en 

 eene maximum dikte van 4.5 a 9 dM. middellijn, men verkrijgt 

 ervan 240 tot 300 kilo sago. Laat men echter den stam tot 

 bloeien komen, dan verminderdt de sago snel, en als men de bloem 

 vrucht laat zetten, gaan de jonge spruiten, die aan den ouden 

 stam zitten, ook achteruit. 



M. Rumphi wordt bij voorkeur geplant, omdat de lange stekels 

 zulk een uitmuntend wapen zijn, waarmede de plant de wilde 

 varkens van zich afhoudt, die soms nog al ravage in de sago- 

 aanplantingen aanrichten. 



Alle deelen van de plant worden door de inboorlingen gebruikt. 

 Het merg levert de sago, de stammen en de bladeren worden bij 

 huizenbouw gebruikt, de eerste voor de wanden, de tweede voor 

 dakbedekking. Alleen uit de provincie Dent werd in 1893 voor 

 eene waarde van 119.092 dollar sagomeel en voor 25.034 dollar 

 ruwe sago naar Laboean verscheept. 



{Bot. Centralblati, Band LXI, No. 10.) w. 



DE ROOS „BELLE SIEBREGHT". 



Het is nog zoo lang niet geleden, dat de 5000 dollar roos, 

 William Francis Bennet, overal van zich deed spreken. Iedereen 

 wilde die roos gaarne bezitten ; aangelokt door den hoogen prijs, 

 waarvoor het eigendomsrecht gekocht was, waren de verwachtingen 

 hoog gespannen. Ofschoon het voor Europa eene fraaie roos was, 

 voldeed zij in Indië niet aan de verwachtingen, 



In de Duitsehe tijdschriften wordt nu weer eene nieuwe roos met 

 veel ophef besproken, en naar hetgeen geloofwaardige getuigen er 

 van zeggen, moeten we hier met iets nieuws van den eersten rang 



VI 20 



