— 305 — 



zooverre ik heb kunnen nagaan, hebben gevallen van aanzienlijke 

 verwoestingen, door deze dieren aangericht, zich de laatste jaren 

 slechts sporadisch voorgedaan. Men mag dit voorzeker als eene 

 gelukkige omstandigheid beschouwen, vooral om een aanstonds te 

 noemen reden, maar verwaarlooze intusschen dezen vijand niet, 

 aan wiens aanvallen elke koffie-onderneming dagelijks is blootge- 

 steld. Het is namelijk eene eigenaardigheid in het optreden der 

 schildluizen, dat het met groote onregelmatigheid, men zoude bijna 

 zeggen met groote willekeur gepaard gaat, daar zij in bijzondere 

 mate het vermogen hebben, zich met buitengewone snelheid over 

 vrij groote uitgestrektheden te verspreiden. 



Hoewel het mij zoude verwonderen, indien er op Java onder- 

 nemingen bestonden, waar geen groene schildluizen voorkwamen, 

 hoort men er toch zelden over klagen ; de reden hiervan is, dat 

 schildluizen, zoolang zij in beperkten getale hier en daar gevonden 

 worden, geene noemenswaardige schade aanrichten. Dit neemt 

 echter niet weg, dat men verstandig zal handelen, ze steeds te 

 vernietigen, waar men ze ook aantreft ; want al maakten zij in 

 deze streken zelden gebruik van hun groot vermenigvuldigings- 

 en verspreidingsvermogen, zoo bestaat toch de mogeHjkheid daar- 

 toe, en men mag niet nalaten deze weg te nemen. 



Er komt nog iets bij, waarom ik hierboven van onregelmatigheid 

 en willekeur sprak, en dit betreft den duur der luizenplagen. Som- 

 tijds ziet men, dat zij jaren lang in dezelfde streek de koffieboomen 

 verzwakken, om niet te zeggen vernietigen ; in andere gevallen 

 evenwel verdwijnen zij na eenige maanden even snel, als ze geko- 

 men zijn. Men heeft dit wellicht in eenig verband te brengen met 

 de weersgesteldheid der verschillende jaargetijden, maar zeer zeker 

 met de constante atmosferische invloeden der omgeving. "Wat het 

 eerste betreft, hebben verschillende planters mij als hunne meening 

 te kennen gegeven, dat de schildluizen reeds in het begin van den 

 regentijd zouden verdwijnen. Ik meen echter in twijfel te moeten 

 trekken, of dit wel eene algemeene waarheid is; vooreerst bevinden 

 de meeste groene schildluizen zich aan de onderzijde der bladeren 

 en tegen de recht of schuin opstaande jonge takken en zijn op die 

 plaatsen vrij goed tegen regenslag beveiligd. Nu zou het kunnen 

 zijn — en eenige mijner waarnemingen wijzen daarop — dat de schild- 

 luizen, die op de bovenzijde der bladeren, takken en vruchten zit- 

 ten, door den regen verwijderd worden, waardoor de boom bij eene 



