— 428 — 



meer speciaal onderzoek onderworpen. De eerste maal was dit, 

 in het jaar 1859, opgedragen aan Prof. W. H. de Vriese, Hoog- 

 leeraar, belast met het onderzoek der Kultures in Nederlandsch- 

 Indië, en wel naar aanleiding van de jaarlijks herhaalde misge wassen 

 welke in de Residentie Pekalongan optraden. 



Tengevolge van dit onderzoek (dat evenwel plaats had in de 

 maand September, toen alle padi reeds van het veld was) werd door 

 Prof. de Vriese een verslag uitgebracht aan Z. Ex. den Gouverneur- 

 Generaal, dd. Samarang, 31 October 1859, no. 373, hetwelk in dat 

 zelfde jaar in druk verscheen, onder den titel : „Rapport betrekkelijk 

 de ziekte in het padiegewas in de Residentie Pekalongan". 



In het jaar 1883 werd door den toenmaligen Hoofd-Inspecteur 

 der Cultures, Dr. Sollev/ijn Gelpke, een nauwkeurig plaatselijk 

 onderzoek naar den aard en de uitbreiding der ziekte ingesteld, 

 waarvoor dat oogenblik zoo geschikt was, omdat de omo mentèk 

 toen vele duizende bouws sawah in het Oostelijk deel van Java 

 totaal heeft doen mislukken. Het hierover handelend verslag, 

 dd. 3 Juli 1883, werd uitgebracht onder den titel: „Rapport over 

 de mislukking van het padiegewas van Soerabaija en Rembang"; 

 het is, voor zoover mij bekend, niet in druk verschenen. Met enkele 

 andere bescheiden, de padiziekten betreffende, werd ook dit rap- 

 port mij door de Regeering welwillend ten gebruike afgestaan, onder 

 machtiging daarvan bij de samenstelling van het hieronder volgende 

 gebruik te maken. 



Voorkomen en verspreiding. 



Dat de omo mentèk reeds lang bekend is op Java, kan o. a. 

 blijken uit de staten welke Prof. de Vriese aan zijn rapport toe- 

 voegde; daarin wordt voor elk der districten van de Residentie 

 Pekalongan opgegeven het aantal bouws dat telken jare, sedert 

 1840, door die ziekte verwoest werd. Dat zij intusschen ook 

 reeds lang vóór 1840 overbekend was, mag wel als zeker aange- 

 nomen worden. 



Zij komt elk jaar op Java voor, vooral in het Midden- en Oostelijk 

 deel. Het is mij echter onbekend of zij ook in de Residenties 

 Bantam, Batavia, Krawang en Chcribon voorkomt, wijl daaromtrent 

 geen officieele bescheiden verkregen werden. In de omstreken van 

 Buitcnzorg is zij echter niet bekend, en, volgens een onlangs ont- 

 vangen bericht van den Resident der Preanger-Regentschappen 

 evenmin in die Residentie, met uitzondering slechts van een klein 



