— 433 — 



„Ze openbaart zich in de bladeren, die aan de toppen eene rood- 

 bruine kleur, en op het overig gedeelte scherp omgrensde donker- 

 bruine vlekken krijgen. Daarmede houdt de ontwikkeling der 

 plant op, ofschoon ze maanden lang, soms langer dan haar leeftijd 

 meebrengt, kwijnend blijft voortbestaan. 



„De ziekte belet in het bloeiende veld het rijpen der vruchten, 

 en maakt ze gedeeltelijk zwart. Staan de aren op en het rijpen, dan 

 verkrijgt men een product, dat door de broosheid der korrels niet 

 yeel handelswaarde heeft. Slechts op lateren leeftijd veroorzaakt 

 de ziekte wel eens een dadelijken dood. 



„Een der herkeuningsmiddeleu, nadat de oogst gesneden is, zijn 

 de geelachtige groene, maar met vlekken bezaaide stelen 1) en 

 onderste gedeelten van bladeren, terwijl het geoogste veld, dat 

 gezond bleef, reeds wit is en verdroogd. Daarvan onderscheiden 

 blijft ook, na den dood, het aangetaste veld door een eigenaardige, 

 grijs-bruine kleur van overgebleven stoppels en bladeren." 



Hetgeen ik onlangs in de Afdeeling Magetan van de ziekte zag, 

 komt geheel met deze beschrijving overeen. 



Naam der ziekte. 



Daar het, bij de bespreking van eene ziekte van eene plant als de 

 padi, welke uitsluitend als volkscultuur gedreven wordt, in de 

 eerste plaats er op aankomt duidelijk te maken welke ziekte men 

 bedoelt, zoo is het onderzoek naar den naam, dien de inlander er aan 

 geeft, van zeer groot belang. 



Intusschen stuit men bij dit onderzoek op vele bezwaren, die 

 hun grond hebben in het volgende : 



Wanneer, zooals in het hier behandelde geval, eene plantenziekte 

 teweeggebracht wordt door eene parasietische schimmel, zoo ver- 

 oorzaakt hare aanwezigheid in de plant bepaalde veranderingen, als 

 direct gevolg van hare ontwikkeling. Deze veranderingen bestaan 

 bij de onio mentèk in de besproken lijnvormige, bruine vlekken die 

 zich op de bladeren gaan vertoonen. Wij zagen echter reeds dat 

 deze primaire veranderingen niet de eenige kenteekenen der ziekte 

 zijn: de aangetaste padiplant gaat aan de toppen harer bladereu 

 roodachtige punten vertoonen, de bladeren verdrogen spoedig, de 

 plant blijft klein, maakt geen of zwakke zijstengels, brengt geen 

 aren voort, enz. Dit zijn alle zoogenaamde secundaire ziekte- 



1) Moet zijn: bladschceden. (J.) 



