— 436 — 



Intusschen bleek mij dat de schimmel, welke op die vruchten 

 voorkwam, eene andere was, als die welke op de bladeren de 

 typische bruine strepen van de mentèk veroorzaakt, zoodat men 

 hier dus met eene tweede ziekte te doen had, die, behalve de 

 mentèk, de plant teisterde. 



De vraag is nu: wat bedoelt de inlander met y,omo lanas^^? 

 Is het geheel hetzelfde als de mentèk, of is het de mentèk, wanneer 

 de plant aren met zwarte vruchtjes voortbrengt, of is het het zwart 

 worden dier vruchtjes alléén dat daarmede bedoeld wordt? Het 

 is mij nog niet mogen gelukken dit uit te maken ; alleen het derde 

 gedeelte van die vraag, nl. dat met lanas slechts het zwart worden 

 der vruchten zou bedoeld worden, komt mij onwaarschijnlijk 

 voor. 



Ik zal hier echter niet verder ingaan op de bronnen van de 

 vergissingen, die medegewerkt hebben om de nu heerschende verwar- 

 ring te doen ontstaan. Een, trouwens zeer verklaarbare, onbekend- 

 heid met de primaire verschijnselen van elk der ziekten die de 

 padi teistert, is de hoofdoorzaak van alles. 



Slechts persoonlijk onderzoek in loco zou in staat zijn ten slotte 

 die verwarring en onzekerheid te doen ophouden. Daar dit echter 

 niet altijd mogelijk is, zoo zoude er reeds een groote stap in de 

 gewenschte richting gedaan zijn, wanneer ons ten dienste stond eene 

 volledige collectie van alle padiziekten uit elke Afdeeling van Java 

 en elders, elk voorzien van de namen, waaronder oudere Inlandsche 

 hoofden, die in de padicultuur belangstellen, die ziekten kennen. 



Ten slotte w^ensch ik hier nog eenige Inlandsche namen van 

 padiziekten te laten volgen, welke, aan officieele bescheiden ont- 

 leend, als identiek genoemd worden, of het misschien zouden kunnen 

 zijn, met de omo mentèk, hoewel die identiteit steeds onbewezen, 

 en in sommige gevallen nu reeds onwaarschijnlijk is. Die namen 

 zijn: 



antoe hoemie, hajoeng, gasong, gingsir, klaras, lara wereng, leho, 

 lodoh, madeng, njaroe, oio batang, porong en tempah. 



De jJd^'C'^i^tische schimmel. 



Wanneer men een rijstblad onderzoekt, dat afkomstig is van een 

 door omo mentèk aangetast veld, zoo vindt men op diens opperhuid 

 aan weerszijden tal van vrij liggende, zeer kleine, langwerpige, 2- 

 tot 4-cellige lichaampjes, welke door de schimmal, die de oorzaak der 

 omo mentèk is, gevormd werden en tot haar verspreiding dienden. 



