— 441 — 



de ontzettende hoeveelheid benoodigde bibit, enz., is het om de 

 bevolking, indien zij het niet vrijwillig doet, tot eene verandering 

 in de door haar te planten rijstsoort te brengen. Al gaf het Gou- 

 vernement de zaadpadi — zoo dikwijls is het gebleken — dan zou 

 men die toch tot voedsel gebruiken en voortgaan de eigen rijst- 

 soorten te verbouwen. 



„Daarenboven gebeurde het zoo menigmaal dat de brondol en 

 sampang gespaard bleven, en andel of tjempo werden aangetast." 



Om deze redenen meent Dr. Sollewijn Gelpke dat men de 

 bevolking zooveel mogelijk moet aanraden „vroegrijpe, onharige 

 padisoorten te verbouwen, en dit vooral in streken, waar zij door het 

 moerassige terrein, gedwongen is te planten in den tijd der 

 infectie, en bezwaar heeft iets anders dan padi te verbouwen." 



Intusschen moet hierbij wel in aanmerking genomen worden dat 

 de vroegrijpe padisoorten een veel geringer beschot opleveren dan 

 de laatrijpe, zoodat het zeer de vraag blijft of het in alle gevallen 

 wenschelijk is het verbouwen der vroegrijpe soorten aantebevelen, 

 alleen om de kans te ontgaan dat de laatrijpe door de onio mentèk 

 zouden lijden. 



Wel zou dit aanbeveling verdienen wanneer het zoo gemakkelijk 

 ging over groote uitgestrektheden in eens te veranderen van soort 

 der verbouwde padi, en dan ook nog slechts wanneer men vooruit 

 kon weten dat in het volgende seisoen de omo mentèk in hevigen 

 graad zou heerschen. 



Daar dus van deze voorbehoedmiddelen tegen misgewassen tenge- 

 volge der omo mentèk in 't algemeen weinig nut te verwachten is, 

 moeten wij nagaan of, en welke directe middelen er tegen de ziekte 

 zouden kunnen aangeraden worden. 



De directe bestrijding eener ziekte beoogt den tegengang van hare 

 verdere uitbreiding, nadat zij eenmaal opgetreden is. Het een- 

 voudigste middel daartoe is wel de vernietiging van de parasiet, 

 maar, daar deze niet te bereiken is zoolang zij zich in de aangestaste 

 plant ophoudt (ten zij men tot het uitroeien en verbranden van 

 alle zieke exemplaren wenscht over te gaan), zoo kan men slechts dan 

 heil van de aangewende middelen verwachten, wanneer deze de 

 vrij aan de oppervlakte komende organen aantast. Bij de omo 

 mentèk zijn dit, zooals wij zagen, slechts de conidiëndragers en 

 de conidiën. Het zou nu aangewezen zijn te trachten deze met 

 behulp van uitwendige middelen te vernietigen, zoo als door bespui- 



VI 29 



