— 442 — 



ting met bouillie bordelaise of eenige andere oplossing welke de 

 schimmels doodt. Van dit middel zou ook zeker veel heil te 

 verwachten zijn, ware het niet dat het om tal van redenen onmoge- 

 lijk toegepast kan worden op de duizenden bouws sawah, die elk 

 jaar in meerdere of mindere mate van die ziekte te lijden hebben. 



Nu men dus in het groot de schimmel zelve niet bekampen kan, 

 moet men trachten ten minste de verspreiding der conidiën zooveel 

 mogelijk tegen te gaan. 



Het uitroeien van alle aangetaste planten zoude daartoe zeker het 

 beste middel zijn, maar dan moet het geschieden zoodra de eerste 

 ziekteverschijnselen in eene streek waargenomen worden. Juist het 

 vinden van die eerste stadiën is echter niet gemakkelijk, daar de 

 inlander, van wie men hierbij toch voor verreweg het grootste deel 

 afhankelijk is, de ziekte niet herkent voordat ook de secundaire 

 verschijnselen optreden, en dan heeft zij zich waarschijnlijk reeds 

 over zóó groote oppervlakten verspreid, dat aan eene vernietiging 

 van de aangetaste velden niet gedacht mag worden. Bovendien 

 zou men dan nog in de moeilijkheid verkeeren met te bepalen tot 

 hoever men daarmede zou moeten voortgaan. Ten slotte zou dit 

 middel alleen nog dan maar op afdoende wijze de ziekte helpen 

 bestrijden, wanneer men met zekerheid wist dat de schimlmel, die 

 de omo mentèk veroorzaakt, op geen enkele andere plant leven 

 kon; maar juist dit is ook nog verre van zeker. Bij mijn bezoek, 

 in de maand Juni van dit jaar, aan de Afdeeling Magetan (Res. 

 Madioen) vond ik nl. op de bladeren van een viertal planten bruine 

 strepen, welke uitwendig vrij veel overeenkomst hadden met die, 

 welke de omo mentèk op de padibladeren doet ontstaan. Die plan- 

 ten waren : bamboe, staande naast zieke sawahs, eene grassoort die 

 op de galangans groeide, eene Cyperus- en eene Jimais-sooYt 

 (deze laatsten worden in 't Javaansch deken;/ wangen en adas adas- 

 san geheeten), welke beide als onkruid op de zieke sawahs stonden. 

 Het mikroskopisch onderzoek leerde dat de vlekken bij de bamboe 

 en op het gras inderdaad veroorzaakt werden door eene schimmel, 

 die zeer nauw verwant moot zijn met die, welke de omu mentèk 

 teweeg brengt; van de vlekken op de beide andere planten heb 

 ik dit nog niet met zekerheid kunnen uitmaken. Wel is het nog 

 volstrekt niet zeker dat de schimmel, die op de bamboe en grasbla- 

 deren aangetroffen werd, zich ook op de padibladeren zou kunnen 

 ontwikkolen en daar de omo mentèk te voorschijn roepon, doch de 



