— 444 — 



De groote bevorderaar van de verspreiding der kiemen moet dus de 

 wind zijn. De rijpe conidiën vallen van de draden af en worden door 

 den wind medegevoerd totdat zij tegen een of ander voorwerp aan- 

 komen, waarop zij blijven hechten. In een sawah zal dit natuurlijk 

 het eerst en het meest op de talrijke omgevende padibladeren plaats 

 vinden, en zoo komt het dat men, zooals boven gezegd werd, zelfs 

 op een padiblad, dat nog niet door de omo mentèk aangetast 

 is, toch reeds vele duizende ongekiemde en kiemende conidiën 

 kan aantreffen. 



Uit het voorgaande blijkt dat men de misgewassen in de padi, 

 voor zoover die door de hier besproken ziekte veroorzaakt worden, 

 voor een aanzienlijk deel zou kunnen vermijden, wanneer men gedu- 

 rende den tijd dat de padi te velde staat: P de regens kon bevor- 

 deren, en 2** de droge winden afhouden. 



Op directe wijze kan men echter natuurlijk op deze factoren niet 

 inwerken. Wanneer men echter bedenkt dat de droge winden met 

 den Oost-mousson aanvangen en dat gelijktijdig de regens gaan 

 ophouden, zoo volgt hieruit dat men reeds een zeer groote stap in de 

 goede richting doet, als men er voor zorgt dat een zoo klein mogelijk 

 deel van de ontwikkeling van het padigewas in den Oost-mousson 

 valt. 



Om daaraan gevolg te geven zou men dus het volgende moeten 

 doen: 



l" de padi zoo vroeg mogelijk planten ; 



2° vroeg-rijpe soorten kweeken, en 



3° geen padi planten als tweede gewas. 



Dezelfde voorschriften werden ook reeds door Dr. Sollewijn 

 Gelpke, op zuiver practische gronden, gegeven. 



Ad 1" lezen wij in zijn aangehaald rapport: 



„De ziekte verschijnt inzonderheid gedurende, of na de voorjaars- 

 kentering, en zij blijft den geheelen Oost-mousson bestaan. Zoo 

 in Semarang, Tegal, Pekalongan, Bagelen, Madioen, Kediri. Padi 

 heel vroeg geplant, liep grootendeels vrij; die in Januari of later 

 verbouwd, werd aangetast. Het bleek verkeerd om door een tweede 

 gewas van rijst de verliezen aan het eerste geleden, tegemoet te 

 komen, want in de periode der uitstoeling, werd zeer veel daar- 

 van rood. 



„Zoo ook de padi in moeras-sawah's, waar men door het late 

 droogvallen eerst in Mei en later aan het bewerken ging" ... en: 



