— 445 — 



„Op irrigeerbare velden mag men dus den padi-aanplant niet 

 afhankelijk maken van langlevende polowidjo". Zelfs raadt Dr. 

 Sollewijn Gelpke nog aan, om in streken waar de regens laat 

 invallen, het verbouwen van droge voedings- en handelsgewassen 

 in plaats van padi aan te moedigen. 



Ad 2°: Wij hebben reeds boven (blz. 441) de vraag gesteld of het 

 wenschelijk geacht mag worden ten allen tijde de vroeg-rijpe padi- 

 soorten aan te bevelen, alléén uit vrees dat de later rijpe soorten 

 misschien van de omo mentèk te lijden zouden hebben. 



Ad 3": Het planten van padi-gadoe heeft, behalve het boven- 

 genoemde bezwaar dat het gewas zich dan juist geheel in den 

 drogen mousson, dus in den gunstigen tijd voor de verspreiding der 

 ziekte, moet ontwikkelen, nog dit tegen dat meestal elke sawah 

 opnieuw bewerkt en plantklaar gemaakt wordt, onmiddellijk nadat 

 de oogst van het veld is, zoodat men te midden of naast bijna rijpe 

 velden, veelvuldig kweekbeddingen met jonge padi en pas beplante 

 sawah's vinden kan. Vooral in de Residenties Bagelen en Pekalongan 

 schijnt die gewoonte, om onmiddellijk na den eersten oogst padi als 

 tweede gewas te planten, zeer algemeen te zijn bij de bevolking. Een 

 beter middel om de omo mentèk spoedig over groote uitgestrekt- 

 heden te verspreiden, en de ziekte voortdurend in die streek te 

 doen heerschen, bestaat er wel niet. 



In de bovengenoemde streken waar de omo mentèk onbekend is, 

 bestaat er natuurlijk geen bezwaar om padi als tweede gewas te 

 planten, tenzij dit misschien om andere redenen minder wenschelijk 

 mocht zijn. 



Kunnen nu misschien bovendien de droge winden van het padi- 

 gewas afgehouden of ten minste hun invloed op de verspreiding 

 der omo mentèk eenigermate tegengegaan worden? 



Dr. Sollewijn Gelpke zegt aangaande de verspreiding der ziekte: 



„Soms beletten bosschen en bergen de verspreiding niet, soms 

 schijnt een weg of een sloot daartoe voldoende, want menigmaal 

 staat aan den eenen kant frisch blijvend gewas en aan den anderen 

 kant, dat zwaar aangetast is." 



't Is wel niet twijfelachtig dat, waar bosschen en bergen dus 

 blijkbaar de verspreiding meestal wel tegengaan, dit komt door 

 dat zij den wind en de daarbij medegevoerde conidiën tegenhouden, 

 terwijl het feit dat een weg of sloot soms de uitbreiding der ziekte 

 tegenhoudt, of liever tegen schijnt te houden, zeer verklaarbaar is 



