— 447 — 



te verbouwen. Het is toch ten allen tijde raadzamer de omstandig- 

 heden welke een ongunstigen invloed op de cultuur hebben van 

 den beginne af te vermijden, dan hen eerst gelegenheid te geven 

 in te werken, om later te trachten hunne gevolgen met onzekere 

 middelen te keeren. 



Een enkel woord ten slotte nog over het gebruik van de padi, 

 afkomstig van een door omo mentèk aangetast veld als zaadpadi. 

 Bij de beschrijving der ziekte werd boven medegedeeld dat haar 

 veroorzaker, de schimmel, uitsluitend op de bladeren leeft. Wel 

 is soms het zwart worden der vruchten mede als een harer ken- 

 merken aangehaald, maar wij zagen dat dit verschijnsel zijn oor- 

 zaak vindt in een geheel andere schimmel ; de uitzaaiing dezer 

 vruchten zal alzoo voor het overbrengen der omo mentèk geen ge- 

 vaar opleveren. 



Daar deze vruchten bovendien steeds ledig zijn, zou men ze 

 ten overvloede van de andere kunnen scheiden, door de zaadpadi 

 eerst in water te wasschen en de bovendrijvende, ledige vruchten 

 te verwijderen. Deze, reeds herhaaldelijk aanbevolen en ook dik- 

 wijls toegepaste, handelwijze zou tevens het voordeel hebben dat zij 

 den Inlander noodzaakte zijn padi korrelsgewijze uit te zaaien, 

 hetgeen om meer dan een reden van algemeen erkend nut en 

 voordeel is. Bovendien zullen echter de aan de vruchten aanhan- 

 gende kiemen de ziekte, ook al beginnen zij zich te ontwikkelen, 

 sterven vóórdat de in de natte modder liggende padi begint te 

 kiemen. Om deze redenen bestaat er dus geen gevaar den oogst 

 van een aangetast veld als zaadpadi te gebruiken. 



Dr. Sollewijn Gelpke zegt omtrent deze zaak het volgende: 



„Te dezer gelegenheid behoort ter sprake te worden gebracht, 

 dat zaad van door omo tepcik (mentèk) aangetaste padi dikwijls alléén 

 ontkiemt en dan sterft (hetgeen de Inlander noemt y,ater toewoeh^^), 

 maar even dikwijls een goed gewas voortbrengt", en „hoewel 

 goede zaadpadi rationeel beter is dan slechte, daarom de bibit 

 van een door omo tèpak aangetast veld niet weer omo tepak in het 

 volgende plantsoen moet teweegbrengen." 



Heeft men de keuze tusschen het gebruik van padi van een gezond 

 en van een ziek veld, zoo moet natuurlijk aan de eerste steeds 

 de voorkeur gegeven worden, al was het slechts omdat bij deze de 

 korrels uit den aard der zaak zwaarder en beter ontwikkeld zullen 

 zijn dan die van zieke planten, waardoor dus een reeds van den 



