_ 668 — 



5. De bruixe scHiLOLurs. 

 (Lecaniian coffeae, Nietner.) 



Na de yrij uitvoerige wijze, waarop in de eerste dezer mededeelingen 

 over de Groene Schildluis werd gesproken, kan ik over de Bruine 

 Schildluis kort zijn, daar de meeste der aldaar medegedeelde feiten 

 ook op de laatste van toepassing zijn. Zooals reeds elders werd 

 medegedeeld (1), is dit diertje de oorzaak der bruine schubziekte, 

 die ongeveer 40 jaren geleden op Ceylon in hevige mate heeft 

 gewoed. Een rapport, dienaangaande uitgebracht door Q-ardner, 

 destijds Directeur van den botanischen tuin te Peradenia aan den 

 Kolonialen Secretaris te Colombo is in 1859 op last van den Ne- 

 derlandschen Minister van Koloniën vertaald; het korte voorwoord 

 van den ongenoemden vertaler eindigt met den volgenden volzin: 

 „Hoewel er reeds meerdere jaren sedert het heerschen dier 

 ziekte op Ceylon verloopen zijn, blijft de kennis daarvan voor de 

 koffiekultuur van groot gewicht, daar zij door een diertje ontstaat, 

 dat in de warme gewesten van Azië inlandsch is, ligtelijk kan 

 worden overgebracht en zich onder begunstigende omstandigheden 

 met ontzettende snelheid vermenigvuldigt, zoodat alléén wanneer 

 de allereerste beginselen der ziekte onderkend en de besmette voor- 

 werpen met al de aanklevende kiemen volledig vernietigd worden, 

 aan stuiting van het kwaad te denken valt". 



Deze uitspraak is volkomen juist en bevat eene wèl gemotiveerde 

 waarschuwing aan lederen koffieplanter ; wij hebben daarom de 

 levens- en vermenigvuldigingswijze der schildluizen reeds vroeger 

 uitvoerig uiteen gezet en kunnen hier met enkele bijzonderheden 

 aangaande de Bruine Schildluis volstaan. 



In zijne jeugd is Lecaniinn coffeae, behalve door een gering 

 verschil in kleur, moeielijk van Lecanium viride te onderscheiden; 

 zelfs bij aanzienlijke vergrooting is geen ander verschilpunt waar 

 te nemen, dan dat de larven van L. coffeae minder slank zijn en 

 uiet den zuiver elliptischen vorm hebben van die van L. viride^ 

 maar zich van boven gezien voordoen als een in de lengte gerekte 

 zeshoek met afgeronde hoekpunten. De vrouwelijke larven groeien 

 echter spoedig sterk in de breedte uit, daarna in de hoogte ea 

 doen zich ten ten slotte voor als groote, bruine wratten op de bla- 

 deren, de jonge takken en de bessen. Het schild wordt vrij hard 



(1) Pag'. 334 van (Iczi'ii Jaarj^ang. 



