— 701 — 



door kunnen stoffen, oorspronkelijk in ongeschikten toestand 

 aanwezig, overgaan in een vorm, geschikt voor de plant. Deze 

 omzetting zal in hoofdzaak in de losse bovenlagen van den 

 bodem geschieden. 



Over het algemeen zal ook een los bewerkte grond geschikter 

 zijn dan een vaste bodem voor het produceeren van eenig 

 gewas. Hoe verleidelijk dit onderwerp ook is en hoewel de 

 studie der bodemstructuur zeer interessante gezichtspunten 

 biedt voor planters, zoo moeten wij ons hier echter tot ons 

 kader bepalen en ons tevreden stellen met den, trouwens uit 

 de praktijk ook reeds genoegzaam bekenden, regel aan te nemen, 

 dat een losse bouwkruin nuttig en noodig is. 



Over het algemeen is het opvallend van welk een geringe 

 uitbreiding onder de tropen de bouwkruin is. Men zoude 

 eerder het tegendeel verwachten bij den rijken tropische planten- 

 groei. Zelfs bij zoogenaamden humusrijken grond, strekt zich 

 deze humusrijkdom slechts over eenige centimeters dikte uit. 



Wanneer het oerbosch geveld is en de drainagegoten wor- 

 den gegraven, geven de zijkanten dezer goten dikwerf een 

 duidelijk beeld van de opeenvolgende lagen, waaruit de bodem 

 bestaat. De dunne, zwarte humuslaag steekt dan scherp af 

 tegen den lichter gekleurden ondergrond, de geringe dikte der 

 zwarte bovenlaag is hierbij in 't oog vallend. 



Dikwijls hoort men wel spreken van humuslagen van meer- 

 dere voeten, zelfs meters dikte en worden deze gronden aan- 

 geprezen als buitengewoon vruchtbaar. Deze dikke humuslaag 

 ia echter in bijna alle gevallen, niets anders dan een laag- veen- 

 vorming. Ook in de mate van vruchtbaarheid vertoont zulk een . 

 een grond veel overeenkomst met echt HoUandsch laag-veen. 

 Men zoude bij zulk een grond met meer recht kunnen spreken 

 van een dikke laag turf dan van humus. 



Dat in weerwil van deze betrekkelijke armoede, de bodem 

 in de tropen toch zulk een rijke vegetatie kan voortbrengen, 

 berust wel in hoofdzaak op den invloed van het tropische 

 klimaat. 



Een chemische analyse van den bodem is weliswaar vol- 



