De op Java gewonnen zaden staan blijkens deze cijfer» 

 in oliegehalte achter bij de uitheemsche, vooral bij die 

 uit Engelsch-Indië ; toch niet in die mate als wel aan- 

 genomen werd. In Greshoff's schetsen van nuttige In- 

 dische planten, vindt men op blz. 24 de aanteekening, 

 dat VAN GoRKOM uit Widjen, van de Zuidkust afkomstig^ 

 door extractie met aether slechts 24— 28 pCt. olie verkreeg. 

 Een zoo laag cijfer doet onderstellen, dat van Gorkom bij- 

 zonder ongunstig materiaal in handen gehad heeft; boven- 

 staand lijstje toont althans aan, dat een aanzienlijk hooger 

 oliegehalte regel is. Ik onderzocht nog een te Batavia op 

 de pasar gekocht monster en vond er 41 pCt. olie in. Zaden 

 die ik door vriendelijke bemiddeling van Dr. Tromp de Haas 

 uit Tjipetir verkreeg, leverden zelfs 52,6 pCt. olie. Deze 

 zaden misten echter bijna alle de zaadhuid 1) ; bij de enkele 

 exemplaren, waar die — zwarte — omhulling behouden was 

 gebleven, had ze het voorkomen en ongeveer de dikte van 

 het huidie van de te Buitenzorg gekochte zwarte widjen- 

 zaden. Deze laatste nu bleken voor ± 18 pCt. uit zaadhuid 

 te bestaan; past men dit cijfer toe op het product uit 

 Tjipetir, dan komt men tot een oliegehalte van ± 43 pCt. 

 In ieder geval is dus ook hier de opbrengst ver boven die 



van VAN GORKOM. 



In het oogvallend groot is het verschil in ruw vezel- 

 gehalte tusschen de in- en uitheemsche sesamzaden. Dit 

 onderscheid laat zich echter licht verklaren. Zooals reeds 

 door Tromp de Haas werd meegedeeld, worden twee ver- 

 schillende soorten van het geslacht Sesamwm verbouwd, nL 



i) Door de gedroogde zaden op de eene of andere wijze samen te 

 wrijven, kan men ze vrij gemakkelijk en volledig van de zaadhuid 

 ontdoen. 



