— 103 — 



We willen thans de opgesomde voordeelen van een eng 

 plantverband bij Ficus elastica eens naderbij beschouwen. 



Wat heeft men nu onder een eng en wat onder een wijd 

 plantverband te verstaan? Het is duidelijk, dat een juiste 

 grens hiertusschen niet is te trekken. Kiezen wij tot voor- 

 beeld den aanplant van Ficus elastica te Soebang, die 

 dateert van omstreeks 1865 en sedert 17 jaar in productie is. 



De directie van de Pamanoekan en Tjiasseralanden heeft 

 velen aan zich verplicht door de welwillende wijze, waarop 

 zij hare gegevens aangaande de Ficuscultuur en andere 

 caoutchoucleverende boomen aan anderen heeft bekend 

 gemaakt en mocht de caoutchouccultuur in de toekomst 

 voor Java van beteekenis gaan worden, zoo komt haar en 

 den Heer Dinet, de administrateur van de afdeeling Soe- 

 bang, die zich reeds eenen welverdienden naam op dit ge- 

 bied beeft gemaakt, een deel van het pionierswerk toe. 



De gegevens omtrent den aanplant te Soebang zijn voor 

 ons daarom van zooveel waarde, omdat ze betrouwbaar 

 zijn en ontleend aan de praktijk. 



De ruim 38-jarige aanplant te Soebang, waarvan de 

 aanleg met behulp van tjangkokans geschiedde, zijn geplant 

 op een ouderlingen afstand van 36—48 voet. Bij deze 

 plantwijdte hebben de boomen zich tot groote, krachtige, 

 fraaie exemplaren kunnen ontwikkelen. Vatten wij dit 

 als een ruim plantverband op, dan mag een plantwijdte 

 van 16 a 20 voeten voor een enge doorgaan. 



Hoe dichter geplant, hoe eerder de onderhoudskosten 

 wegvallen, is inderdaad een voordeel, dat ook bij Ficus 

 weegt, indien tenminste geen tusschencultuur wordt ge- 

 dreven, die de onderhoudskosten betaalt, zoolang de aan- 

 plant nog niet gesloten is. 



Wat de beide andere punten betreft, zoo is het mij meer- 

 malen opgevallen, dat een in eng plantverband geplante 

 Ficus wel veel takken maakt, doch deze hebben geringe 

 dikteafmetingen, een bekend verschijnsel, dat zich ook bij 

 andere boomen voordoet. De Ficus, in gesloten complexen 



