— 120 — 



die asch met zorg te verzamelen, en voor een volgenden oogst te ge- 

 bruiken als hulpmest. Dit werd dan ook veelal gedaan, doch met zeer 

 uiteeuloopend succes ; sommige planters constateerden goede gevol- 

 gen, anderen vonden deze niet de moeite w^aard. Ook dit resultaat 

 zal verderop nader v?orden toegelicht. 



Uit den aard der zaak was dit tabakbranden een noodraiddel, in 

 een overgangsstadium toegepast. Thans laat men tabak, waarvan 

 het zich laat aanzien, dat zij tóch niet voldoende winstgevend kan 

 worden geoogst en verkocht, algemeen op het veld staan; ook de 

 tweede vorm van het verkrijgen van asch is dus hiermede uitge- 

 storven. 



Van de beide besproken vormen, tot den derden-, hier nu te be- 

 spreken vorm, was slechts een kleine stap. 



§ 3. Stond er na den snijbladoogst niets meer op het veld 

 dan de korte stronken, — na den plukbladoogst blijven de geheek' 

 stammen staan. Doch dat niet alléén — zooals gezegd, laat men 

 op de meeste ondernemingen eenige topbladen staan; soms maar 

 twee, doch dikwijls, waar de tabak zich bijzonder weelderig en 

 zwaar ontwikkelt, tot 4 en 5 stuks toe! Eindelijk wil ik hier er 

 op wijzen, dat, waar in vroeger tijd de uitloopera (tunassen) zorg- 

 vuldig werden uitgebroken, men in de laatste jaren, uit een zeer 

 gemotiveerde angi<t voor grof bovenblad, veelal flinke tunassen laat 

 doorgroeien, en zelfs tot bloei en zaadzetten laat komen. 



Wanneer dus tegenwoordig een boom is afgeöogst, dan blijft er 

 niet meer een onbeduidende kleinigheid, maar een groote, geheele 

 plant over, welke men als waardeloos kan beschouwen en omkap- 

 pen — gelijk thans nog regel is, — maar: welke men ook beter kan 

 benutten. 



Toen ik dan ook in 1901 tijdelijk belast was met de leidini^der 

 beniestingsproeven, uitgaande van de 8e Afdeeling van 's Lauds 

 Plantentuin, adviseerde ik aan verscheidene maatschappijen, vooral 

 proeven te nemen, om deze, op het veld achtergelaten restanten 

 van een tabaksoogst als bemesting voor een volgenden aanplant tu 

 gebruiken. 



§ 4. Met het oog op den zeer gemakkelijk opneembaren 

 vorm, waarin de voedingsstoffen uit vergane planten in den grond 

 achterblijven, ware er misschien iets voor te zeggen o-eweest d>i 

 afgeoogste tabaksboomen uit te trekken, en zóó, als zij waren 't zij 

 direkt, 't zij later, in het terrein van den aanplant van het volgende 



