— 123 — 



te hebben. Wanneer ik hierbij ietwat afwijk van de voorschriften 

 in 1901 aangegeven, en ook van die van Dr. HissiNK van 1902, 

 zoo is dit toe te schrijven aan planterservaringen, in 1902 en 1903 

 met het branden opgedaan. 



§ 10. Het weghalen der planten van het veld wordt door den 

 planter vastgesteld op zeker tijdstip, gelegen tusschen het oogsten 

 van het laatste bruikbare blad en het geel worden van het volgende 

 blad, zoodanig dat 't hem het beste gelegen komt met 't oog op het 

 beschikbare werkvolk. Men heeft dus gewoonlijk een speling van 

 een week, of een dag of tien, 



§ 11. Men kan op tweeërlei wijze het brandmateriaal van het 

 veld halen: 



a^ door den stam, evenals bij den snij bladoogst, af te kappen, en 

 een stronk in den grond te laten zitten; 



hj door de plant met wortel en al uit te trekken, en er den 

 grond flink, en zooveel mogelijk, af te schudden. 



Het uittrekken geeft ongetwijfeld meer werk, en de later te ver- 

 krijgen asch wordt door het meeverbranden der wortels ongetwijfeld 

 ietwat armer aan kali en rijker aan zand; toch wil ik, — niet 

 omdat men volgens methode b zooveel méér asch verkrijgt — het 

 uittrekken aanbevelen boven het afkappen, en wel om de volgende 

 reden. 



"Wanneer na afloop van den tabaksoogst niemand meer naar de te 

 velde staande planten omziet, worden deze, — men kan er zich ieder 

 jaar weer van overtuigen, — een broeinest van ongedierte. Rupsen, 

 kleine groene wantsen, sprinkhanen, enz. huizen er ongestoord. 

 Het is al veel, wanneer een planter uit een oogpunt van netheid 

 na een tijdje dien „rommel" laat omslaan en tusschen de lirings leggen ; 

 maar in de stronken en de uitloopende tunassen genieten bij eenigs- 

 zins gunstig weer dikbuikrupsjes en ander ongedierte een onbekom- 

 merd bestaan. Al dat ongedierte in de z.g. oude tabak 1) houd ik 

 voor een bron van ellende (stukblad, enz.) voor den planter. Dikwijls 

 toch worden de laatste petaks, dikwijls ook het volgend jaar de 

 eerste tabak, geteisterd door een menigte insecten van allerlei aard. 

 De planter stelt zich gewoonlijk 2) voor, dat deze „uit het bosch" 



1) Wat hier gezegd wordt van oude tabak, geldt mutatis mutandis, 

 in nog sterkere mate van de oude bibitbedden ! 



2) Hierin openbaart zich gelukkig tegenwoordig een kentering . 

 Teysm. XY. 9 



