— 137 — 



zonderlijke cellen, een chaos van allerlei, wat in en door elkaar 

 loopt. Hier en daar gaan er echter ook schimmeldraden naar 

 de oppervlakte, en zelfs daar doorheen, om vruchtdragers te vormen. 

 "Wat men nu zoo aan de oppervlakte ziet, — al zijn dit ook soms vrij 

 yeel van die lichtgroene stoeltjes met knopjes (de sporehoudersj, — 

 dat blijft in vergelijking tot hetgeen de schimmel binnenin het 

 bladweefsel aan draden heeft rondgespreid, slechts een kleinigheid. 



Na alles, wat boven reeds over beslag werd gezegd, zal men nu 

 gemakklijk inzien, 



1°. dat door de uitgebreide communicatie tusschen de verschil- 

 lende celinhouden er gelegenheid is voor de vorming van bijzonder 

 groote kristalophoopingen. (Zeer dikwijls kan men in z. g. ver- 

 stikte bladen, om en bij de zwarte vlekken van den schimmel, 

 duidelijk grove „korrel" waarnemen). 



2°. dat door de werking van den schimmel, — mede in verband 

 met het onder 1° gezegde, — de opperhuid op vele plaatsen wordt 

 geschonden, dus de gelegenheid voor een latere vorming van beslag 

 zeer wordt vermeerderd. 



3». dat, al zijn schimmel en beslag twee geheel verschillende 

 zaken, zy toch uit den aard der zaak dikwijls samen zullen gaan, 

 maar dat men evengoed beslagen tabak kan hebben, geheel vrij van 

 schimmel, als beschimmelden tabak, die nimmer beslag vertoont. 



Doch behalve schimmel kunnen ook nog andere ziekten het 

 ontstaan van beslag in de hand werken; bijv. slijmziekte, waardoor 

 voornamelijk de hoofdnerf en bladvoet worden vernield en vervormd 

 in „zwarte nerven" en „rotkoppen". Worden deze erg uitgedroogd, 

 dan ontwikkelt zich beslag. Of mozaiekzieke tabak meer of minder 

 beslag vertoont, kan ik niet zeggen. 



Eindelijk, last not least, een paar woorden over de fermentatie. 



Wanneer de tabak terdege gedroogd is, en nu vrij droog wordt 

 „binnengebracht," zal er door het geringe vochtgehalte, vermoed ik, 

 weinig kans zijn voor uittreden van zoutoplossing en de kans op 

 beslag is gering. 



Wordt de tabak vochtig ingebracht, en zorgt men, dat de vochtig- 

 heid van den stapel gedurende de fermentatie niet of weinig ver- 

 mindert, dan zal er zich ook maar weinig beslag vormen, en alleen 

 bij zeer hooge temperaturen. 



Maar als men de tabak vri) vochtig op stapel zet, en nu door 

 zeer dikwijls omstapelen, veel uitschudden, open laten liggen, en 



