— 138 — 



vooral door sorteeren in een te droge atmosfeer^ gaandeweg uitdroogt, 

 dan is de kans op beslag vrij groot. 



Eén ding moet men goed in 't oog houden ; de zouten, welke het 

 beslag b en c vorraen, kristalliseeren hoogst moeilijk; maar als ze 

 eenmaal gekristalliseerd zijn, zijn zij in dien toestand uitermate 

 bestendig. Men moet dus trachten te voorkomen, dat zij kristal- 

 liseeren, en dus ten allen tijde uitdroging vermijden. Om die 

 reden is het „glashard" worden in de droogschuur reeds zoo ver- 

 derfelijk; kristalliseeren hierbij stoffen uit, die dat met het oog op 

 een goede fermentatie liever niet hadden moeten doen, dan is dat 

 euvel nooit weer goed te maken. Hetzelfde kan men zeggen van 

 eenen uitgedroogden stapel. En evenzco van bij het sorteeren te 

 hard geworden tabak. 



Resumeerende, hetgeen in dit opstel werd behandeld, geloof ik, 

 de vraag 



— Hoe kan men zich vrijwaren tegen beslag ? — op 't oogenblik 

 niet anders Ie kunnen beantwoorden dan op de volgende wijze: 



Te verhinderen, dat de zouten, welke aanleiding geven tot beslag, 

 zich vormen, zou ik niet gaarne aanbevelen; immers zij zijn een 

 begeleidend verschijnsel van een goede cultuur en een goede lang- 

 zame droging, en eindelijk tevens een conditie en kenmerk van 

 goeden brand der tabak. Deze zouten moeten zich dus wèl vormen, 

 maar als zij zich afzetten, dan niet buiten op, doch binnen in het 

 bladiveefsel. 

 Kan men dus 



lo) zorgen voor goed gezond blad; 

 2o) voor een zorgvuldige behandeling, zonder kneuzing of knikking 



van nerf of bladvlak; 

 3o) voor een goede droging met vermijding van schimmel en ver- 

 stikken, en 

 4o) voor een fermentatie, waarbij zoo veel mogelijk de aanvangs- 

 vochtigheid van den stapel wordt behouden, en kan men ein- 

 delijk, wanneer men merkt, dat een stapel, bijv. zandblad, 

 neigt tot beslag, 

 5o) vermijden te sorteeren bij een te lage relatieve vochtigheid der 

 lucht, dan geloof ik, dat beslag in veel mindere mate, misschien 

 wel in het geheel niet, zal optreden. 

 Buitenzorg, Dec. 1903. 



