— 149 — 



Eenige van de beste oranjes zijn tegelijkertijd uit Japan 

 ingevoerd en in den Bergtuin aangeplant, o. a. manda- 

 rijntjes, waaraan kleine vruchten komen met geelroode schil, 

 meestentijds zijn zij echter niet zoet ; een andere soort, die 

 meer gelijkt op onze djeroek manis, levert prachtige groote 

 lichtgeel gekleurde vruchten, de meeste zijn echter zeer 

 zuur en niet te eten. Het schijnt, dat evenals zulks voor 

 de Eriobotrija japonica het geval is, het klimaat van onzen 

 bergtuin ook niet warm genoeg is, ten minste dat er te 

 weinig zon is, om de vruchten zoet te doen worden. Er 

 zijn trouwens meer vruchten, waarvan te Tjibodas weinig 

 terecht komt, o. a. druiven, Europeesche vijgen, .Tapansche 

 pruimen enz., al deze planten geven, in ietwat lager ge- 

 legen streken uitgeplant, betere resultaten. Het komt mij 

 voor, dat, in veel gevallen de streek, gelegen zoo ongeveer 

 tusschen de 2 en 3000 vt. boven de zee, voor sommige 

 subtropische vruchten de beste is; in warme landen op 

 Oost-Ja va, misschien nog iets hooger, maar in het meestal 

 nogal vochtige klimaat van West-Java, niet veel hooger dan 

 3000 vt. (3p genoemde hoogte heb ik de lekkerste djeroeks, 

 die men zich denken kan, geproefd. Er zijn echter 

 nog andere omstandigheden dan het klimaat, die invloed 

 kunnen uitoefenen; zoo zal een beschutte plek, op warmen, 

 diepen vruchtbaren grond, zeker ook in de bovenlanden een 

 gunstige werking op de planten doen gelden. 



Een Australische vruchtboom, n.1. de z,g. Queensland 

 nut, Macadamia ternifolia^ groeit in den bergtuin goed en 

 brengt er nu en dan overvloedig vruchten voort. In de 

 laatste tijden echter zijn de eekhorentjes er achter geko- 

 men, dat de vruchten wel een harde schil hebben, maar 

 toch lekker zijn, waardoor zij er een groot gedeelte van 

 weghalen. De plant kan gemakkelijk van zaad vermeer- 

 derd worden en groeit er tot een middelmatig hoogen 

 boom op. 



Uit Australië stammen nog eenige mooie boomen, o.a. 

 StercuUa acerifolia, de z.g. Flame tree; zoo nu en dan als 



