- 163 — 



De boven aangegeven onderhoudszorgen zullen den boom 

 een open kroon verschaffen, zoodat ook op lateren leeftijd 

 licht en lucht er in door kunnen dringen, waardoor men 

 over den geheelen boom eene regelmatige vruchtverdeeling 

 zal bekomen. Bij slecht onderhouden boomen vindt men 

 alleen vruchten aan de uiterste takken, dus aan de buiten- 

 zijde van de kroon. 



Voor de vermeerdering van onze Indische niet-zaadvaste 

 vruchten, zoude ik in vele gevallen het enten willen pre- 

 fereeren boven tjangkokken. Ook onze zaadvaste vruchten 

 zoude ik in sommige gevallen liever enten dan zaaien. Als 

 regel meen ik echter, dat zaaien meer aanbeveling verdient 

 dan enten (bij zaadvaste vruchten). 



Wij weten, dat vele onzer beste vruchten plaatselijk 

 groote verschillen in qualiteit vertoonen ; de Pompelmoes, 

 welke te Batavia heerlijke vruchten produceert, geeft in het 

 nabij gelegen Buitenzorg zeer inferieure vruchten ; Cheribon 

 en Semarang zijn bekend om de voortreffelijke Mangga's, 

 welke er geteeld worden en zoo kan men nog tal van voor- 

 beelden aanhalen. Deze plaatselijke verschillen zijn waar- 

 schijnlijk voor een deel te wijten aan verschillende kli- 

 matologische voorwaarden, misschien ook voor een deel 

 aan meerdere zorg, welke men in sommige streken aan 

 eene bepaalde vruchtsoort besteedt. Vooral bij zulke vruch- 

 ten zoude ik proeven met enten sterk willen aanbevelen, 

 wellicht dat er voor bedoelde vruchten onderstammen ge- 

 vonden worden, wier invloed op de ent van dien aard is, 

 dat de qualiteit der vruchten in die streken, waar deze 

 tot heden inferieur was, verbeterd wordt. Worden in deze 

 richting genomen proeven met gunstigen uitslag bekroond, 

 dan zullen wij in staat zijn, de werkelijk fijne soorten en 

 variëteiten op veel ruimer schaal aan te planten dan tot 

 hoden geschiedde. 



Eenigen tijd geleden trachtte men in Holland op groote 

 schaal, zaad van Cider-appels te importeeren, met de bedoe- 

 ling hieruit planten te kweeken, welke als onderstam voor 



