— 170 — 



schap zullen overgaan, wanneer de levensomstandigheden 

 waaronder deze moet leven, veranderen. 



Voeg hierbij de onzekerheid omtrent het pollen, dan is 

 het duidelijk, dat de zaden van denzelfden moeder boom, zelfs 

 wanneer ze met de grootste zorg worden uitgezocht, nooit 

 gelijkwaardig zullen zijn. 



Soms wordt aanbevolen het zaad te verwisselen, van 

 hooggelegen plantsoenen naar de laaglanden en omgekeerd. 



Het kan voorkomen dat dit goede resultaten geeft, maar 

 evenzeer bestaat de kans, dat het tegenvalt. 



Het is een probeeren zonder een ig systeem, zonder eeni- 

 gen redelijken grond en zullen ten slotte alle pogingen en 

 proeven, om door extra zorgvuldige kuituur, superieur kof- 

 fiezaad te bekomen en die goede eigenschappen ook ie behouden^ 

 nooit tot eenig vaststaand resultaat voeren en steeds ver- 

 anderingen in de kwaliteit van koffie regel blijven, zoolang 

 men het systeem, om koffie uitsluitend door zaad te kwee- 

 ken, niet verandert. 



Er is maar één middel om al de boven gemelde bezwa- 

 ren te ontkomeu, nl. door de toepassing van enten. 



Het enten van koffie is eerst sedert enkele jaren op 

 Java toegepast, in hoofdzaak, om de planten tegen uitroei- 

 ing door nematoden te beschermen, later om hybriden te 

 vermenigvuldigen. 



Ongetwijfeld zal, wanneer algemeen verente boomen als 

 plantmateriaal worden gebruikt, het aanleggen van hon- 

 derden bouws met koffie niet meer zoo gemakkelijk zijn, 

 zal de koffiekultuur niet meer door eiken Javaan op hoogst 

 primitieve wijze kunnen gedreven worden. 



Men zal wel gemakkelijk onderstammen kunnen kwee- 

 ken, maar meer moeite moet worden besteed aan het ver- 

 krijgen van werkelijk goed entrije. 



Eene werkwijze, gegrond op een algemeen gebruik van 

 verente koffieboomen zal niet in eens kunnen worden in- 

 gevoerd, er zullen noodwendig enkele jaren moeten ver- 

 loopen, vóór een voldoend aantal goede moederboomen 



