— 260 — 



De oudste erYaringen op 't gebied yan thee-bemesting met in de 

 natuur voorkomende meststoffen, hebben zeker de oudste thee pro- 

 duceerende lauden nl. China en Japan; vandaar dat naar mijne 

 overtuiging de helaas schaarsche berichten daaromtrent onze volle 

 belangstelling verdienen. 



In Japan, waar zooals bekend alleen groene (dus ongefermenteerde) 

 thee wordt bereid, worden de theetuinen zuo mogelijk geregeld elk 

 jaar, als 't kan zelfs 2 keer, nl. in 't voorjaar en in den herfst, 

 bemest. Men gebruikt daarvoor veel gedroogde visch („vischguano") 

 en koeken van uitgeperst mosterdzaad 1) („boengkil".) 



In tegenstelling raet Japau levert China bijna alleen zwarte (dus 

 ivel gefermenteerde) thee en hierin meen ik de verklaring te vinden, 

 waarom de Chinees in afwijking met zijn Japanschen buurman, 

 •weinig of geen bemesting toepast in zijne theetuinen, vooral in de 

 districten, dio de beste, geurigste theeën produceeren. Er heerscht in 

 die Chineesche districten algemeen de overtuiging, dat door eene 

 sterke bemesting (met vischguano, faecalien etc.) weliswaar de 

 productie stijgt, doch de qualiteit van het product vermindert; vooral 

 de fijne geur (waarin de beste Chineesche theesoorten nog steeds 

 boven andere uitmunten) zou daardoor achteruitgaan. 



In hoe\erre deze meening, gebaseerd op eene ervaring van zeker 

 honderden jaren, overeenkomt met de resultaten vau nieuwere 

 wetenschappelijke onderzoekingen, zal in 't vervolg dezer verhan- 

 deling worden aangetoond. 



Op zijn minst oppervlakkig is o.i. eene bewering als de volgende 2) 

 van den Engelschen schrijver Money: 



„Vroeger heerschte de meening — verkregen naar 't schijnt van 

 Ohineezen, die naar mijne (Money's) overtuiging niet veel van thee 

 afweten — dat mest, ofschoon zij de opbrengst vermeerdert, een 

 nadeeligen invloed heeft op den geur. 



„Dit denkbeeld is geheel in strijd met elke landbouwkundige 

 kennis, want intensieve cultuur — zonder bemesting niet tot vol- 

 making te brengen — verbetert zeer de sterkte en de geur van alle 

 voedings en genotmiddelen." 



1) Brassiea orientalis. 



2) Zie The Cultivation und Manufacture of Ted" 1883. 



