— 386 — 



Zooals reeds gezegd, het vermoeden bestaat dat deze handelwijze 

 eenig nuttig effect zal kunnen hebben, om daaromtrent echter ze- 

 kerheid te hebben, diene elk voor zich een proef te nemen, hetgeen 

 trouwens alhier ook zal geschieden. 



Behandelt men dus op deze wijze de verdachte planten, wellicht 

 dat menige hiervan alsdan in den strijd tegen de Heterodera de 

 oevrhand zal behouden. 



Bij aanplantingen waar nog geen uiterlijke kenteekenen der ziekte 

 te bespeuren zijn, verdient het ten zeerste aanbeveling ook daar 

 na te gaan of wellicht reeds de bodem met het aaltje is besmet 

 en in bevestigend geval, dezen aanplant te behandelen als de ver- 

 dachte planten. 



Tot dusverre werd op de meeste ondernemingen op Java de peper 

 nog geheel als bijcultuur behandeld, zoo langzamerhand veranderen 

 echter de tijden en zullen de inkomsten uit den peperaanplant 

 getrokken een niet te onderschatten factor worden voor het even- 

 tueele winstcijfer der onderneming en zich de verhouding der peper- 

 cultuur tegenover de vroegere hoofdcultuur meer en meer wijzigen. 

 Daarmede zal ongetwijfeld gepaard gaan, dat men meer aandacht 

 zal gaan besteden aan den peperaanplant en wanneer deze ook 

 dan meerder zorg voor goed plantmateriaal voor bodembewerking 

 en voor onderhoud van den aanplant tengevolge heeft, dan zullen 

 ook hierin tevens eenige der krachtigste bestrijdingsmiddelen gevon- 

 den worden der wortelziekte bij de peper en aan het ongestoord 

 voortwoekeren der ziekte paal en perk worden gesteld. 



Buitenzorg, Mei 1904. 



J. VAN Breda de Haan. 



