— 413 — 



Bij de getah pertja leverende boomen : Payena spec. en 

 Palaquiiim spec. komt het melksap in kleine cellen door 

 de geheels plant voor." 



Behalve spanning, tengevolge van den groei van den 

 stam, capillariteit, zv^aartekracht, zijn er ook nog andere 

 oorzaken, die bijdragen, dat melksap na 't maken van eene 

 insnijding uit de wond stroomt. Zoo geschiedt de melk- 

 sapstrooraing bij Hevea brasiliensis niet op dezelfde wijze 

 als bij de andere caoutchouc-leverende planten. Maakt men 

 in den bast van Hevea brasiliensis eene insnijding, zoo 

 stroomt het melksap er niet onmiddellijk uit. 



Eerst, nadat in de wond zelve of in de onmiddellijke 

 omgeving hiervan weer nieuwe insnijdingen worden ge- 

 geven, begint het melksap er geleidelijk uit te stroomen. 



De verklaring van dit bijzonder gedrag berust vermoedelijk 

 op dezelfde gronden, welke prof. Molisch, die eenigen tijd te 

 Buitenzorg in het belang van wetenschappelijke studiën 

 vertoefde, aangeeft voor de oorzaken van het vloeien van den 

 palmwijn uit den bloemstengel, waartoe deze is te brengen, 

 indien men hem aan een bepaalde handeling onderwerpt. 



Door het herhaaldelijk aansnijden van den geklopten 

 bloemstengel worden ter plaatse hiervan prikkels opgewekt 

 („Wundrein"), waardoor de osmose- werkingen worden aan- 

 gezet. 



Zoo zijn alle deelen van den stam niet even rijk aan 

 melksap. Het meeste melksap laat zich winnen uit het 

 voetgedeelte van den boom. 



Hier nog eens afzonderlijk te bespreken, welke andere 

 factoren meer als individueelen aanleg, standplaats, kli- 

 maat, het tijdstip van aftappen enz. van invloed zijn 

 op de hoeveelheden te winnen product, zou ons te ver 

 voeren. Moge hier volstaa.n worden met eene verwijzing 

 naar de onderzoekingen van schrijver dezes in die richting 

 ondernomen, • waarvan de resultaten elders in dit tijd- 

 schrift reeds zijn gepubliceerd. 1). 



1) Teysraannia Deel 12, 13, 14 en 15. 



