— 422 — 



den bezocht werd, bedroeg toen de uitvoer reeds eene 

 waarde van 50.000 Eng. ponden. In dien tijd kregen de 

 Maori's voor de door hun door handenarbeid bereide vezel 

 hooge prijzen op de Londensche markt. In dien tijd wer- 

 den de bladeren met zorg verzameld, slechts goed rijp blad, 

 waarvan de vezel het beste is, werd geoogst. Later toen 

 de Europeanen zich er mede bemoeiden, ging de vezel in 

 waarde zeer achteruit; om maar veel te krijgen, sneed 

 men de geheele stoelen af, rijp en onrijp door elkaar, men 

 offerde de hoedanigheid aan de hoeveelheid op. 



De Maori's verstaan de bereiding van de vezel zoo goed, 

 dat zij als damast en in allerlei fijne stoffen verwerkt kan 

 worden; in het Kew- Museum zijn dergelijke fijne monsters 

 aanwezig. De machinaal bereide vezel staat ver ten achter 

 bij de genoemde fijne weefsels. Er bestaat eenige gelijk- 

 heid in structuur van die grof bereide Phormium-vezel 

 met Manilla-hennep, men kan er mooi, sterk, wit touwwerk 

 van maken, de prijzen houden er daarom ook verband 

 mede. Yoor een waarde van ruim 200.000 Eng. ponden 

 werd er nog eenige jaren geleden van uitgevoerd. 



De toekomst van het Nieuw-Zeelandsch vlas moet echter 

 zijn, dat men er door goede cultuur en bereiding, dezelfde 

 fijne vezel van vervaardigt als de Maori's zulks vroeger 

 deden. 



Er is geen plant bekend, wier bladeren een zoo groot vezel- 

 gehalte hebben, het bedraagt niet minder dan 15 a 20 pCt. 

 van de groene bladeren. 



Phormiura tenax groeit in de benedenlanden slecht, in 

 de bergtuinen daarentegen zeer welig. 



In de bergtuinen kweeken we ook eene partij bol- en 

 knolgewassen, die er bijzonder mooi zijn. 



Om te beginnen groeien en bloeien de Gladiolussen er 

 of zij er te huis behooren; ook vermenigvuldigen zij zich 

 gemakkelijk en snel; zooals ik in het vorige deel van dit 



