— 437 — 



en op zichzelve weinig vruchtbaar. Volgens den heer Fe. 

 zoude een 20-tal jaren geleden nog een groot gedeelte van 

 de Lomellina een zand woestenij zijn geweest en eerst door 

 irrigatie daarin gunstige verandering zijn gebracht. Om 

 het land echter productief te maken, moet men over vrij 

 groote kapitalen kunnen beschikken, daar in de eerste plaats 

 geld noodig is, om het terrein te nivelleeren en de kleinere 

 waterwerken en kanalen aan te leggen. Verder heeft men 

 een veestapel noodig voor de mest, en werkkapitaal. Om 

 een onderneming van 100 a 150 hectare te drijven, rekent 

 men dan ook thans noodig te hebben fr. 300.000, waarvan 

 2/3 vast zit in den veestapel en de landbouwwerktuigen. Daar 

 zulke kapitalen niet voor den kleinen landbouwer beschik- 

 baar waren, is het grondbezit bijna steeds in handen van 

 grootere eigenaars en treft men slechts zelden een bezit- 

 ter aan van 1 ii 2 hectare bouwland. Vroeger waren er 

 wel eens slechte jaren maar thans wordt gemiddeld ƒ 250 

 per hectare door den pachter verdiend en gaat deze klasse 

 van menschen snel in rijkdom vooruit. De eigenaar zelve 

 verarmt echter dikwerf, neemt hypotheek op zijne gronden 

 en thans reeds ziet men menigen vroegeren pachter, lang- 

 zamerhand eigenaar worden door de hypotheek, welke hij 

 gaf op de door hem gepachte gronden. Voor den grond 

 is deze toestand niet verkieslijk, daar menig pachter er 

 tegenopziet vooral in de laatste jaren van den pachttermijn, 

 welke 9 a 12 jaar duurt, veel verbeteringen aan te brengen. 

 Wel zijn er bepalingen in de contracten, als verboden hooi- 

 verkoop e. d., welke trachten den grond zijn waarde te doen 

 behouden voor den eigenaar, maar dit belet toch niet, dat 

 er een ongezonde toestand bestaat, zoolang de eigenaar zich 

 niet zelve met het beheer zijner gronden inlaat. 



(Wordt vervolgd.) 



Teysm. XV. 29 



