— 537 - 



Pteris normaUs Don. Pakoe mohdang. 

 „ venulosa Bl. „ kawat. 



In Europa zijn verschillende Pfem-soorten zeer gezocht, 

 de meest gekweekte bestaan uit variaties of hybriden van 

 bestaande soorten, zij zijn in de laatste twintig jaren ver- 

 kregen, de mooiste zijn: 



Pteris lepto2)lnjlla Sw. princeps. 

 „ cretica L. nobilis. 

 „ serrulata L. densa. 

 „ Ouvrardi Hoet. cristata. 

 „ trernula R. Br. Smithiana enz. 



Al deze soorten worden in Europa in de koude kas ge- 

 kweekt, zij houden zich ook in niet te warme kamers, 

 op eene lichte plaats, lang goed. De meeste dezer planten 

 zijn voor onze benedenlanden niet geschikt, zij behooren 

 hier meer in de bovenlanden te huis. Daar zijn zij echter 

 ook zóó mooi, dat het kweeken er van wel de moeite loont : 

 en, om in het bezit der genoemde soorten te geraken is 

 het niet noodig planten te bestellen, men kan gemak- 

 kelijk sporen laten komen en indien men daarmede weet 

 om te gaan, kweekt men er spoedig een groot aantal 

 plantjes uit. In het vierde deel van dit tijdschrift, deelde 

 ik reeds mede, hoe een Nederlandsch varenkweeker een 

 plantje van de toenmaals nog nieuwe Pt. victoriae van de 

 firma Bull & Co, te Londen liet komen en er in het vol- 

 gende jaar reeds ruim duizend exemplaren van uit sporen 

 gekweekt had. 



In het derde deel van Teysmannia schreef ik over het 

 kweeken van varens uit sporen op Java, daar dit deel niet 

 in aller bezit is, kan het zijn nut hebben, zulks hier in 

 het kort te herhalen. 



Indien wij een goed ontwikkelde varenplant oplettend 

 beschouwen, vinden we dikwijls op den achterkant der 

 bladeren, kleine veelal donkerbruine hoopjes (sori), die soms 

 op zich zelf staan en dan veelal een nagenoeg ronde ge- 

 daante hebben, somtijds staan zij zoo dicht bij elkaar dat 



