— 538 — 



zij te samen lijnvormig zijn, langs de nerven of langs de 

 randen der bladeren. In deze sori bevinden zich de spo- 

 renzakjes (sporangia) en daarin eindelijk de sporen, de 

 voortplantingsorganen der varens. 



De sporen zijn eencellig; zij hebben dit met de meeste 

 zaden gemeen, dat zij ook in een soort van rustperiode 

 kunnen verkeeren en gedurende dien tijd droog bewaard 

 en ook verzonden kunnen worden. Bij uitzaaiing heeft 

 dan de kieming na korter of langer tijd plaats; de varen- 

 plant ontstaat echter niet onmiddellijk uit de spoor. Bij 

 de kieming groeit de spoor namelijk uit tot een klein 

 hartvormig lichaampje, dat plat op de aarde ligt en daarin 

 bevestigd is door draden, z.g. rhizoden, die evenals de 

 wortels der hooger ontwikkelde planten als absorbtie organen 

 dienen. Dit hartvormig lichaampje, dat de meeste men- 

 schen, die hier varens kweeken wel eens gezien hebben, 

 wordt voorkiem (prothallium) genoemd en heeft een kort- 

 stondig, zelfstandig bestaan. 



Als het prothalhum volwassen is, ontstaan aan den 

 onderkant de z.g. geslachtsorganen. De mannelijke de z.g. 

 antheriden bestaan uit zakjes, die de zwermsporen (sper- 

 matozoïden) bevatten, deze' komen op een zeker oogenblik 

 Vlij, hebben in vorm wel iets van een kurketrekker en 

 bewegen zich dan in de onmiddellijke omgeving van het 

 prothallium. Terzelfder tijd ontwikkelen zich in het pro- 

 thallium een of meer z.g. vrouwelijke geslachtsorganen 

 (archegoniën), komt nu een zwermspoor in een archegonium 

 met de eicel in aanraking, dan kan de bevruchting plaats 

 hebben, en de kiem der jonge varenplant is gelegd. Weldra 

 ontwikkelt zich het jonge plantje uit het prothallium, 

 leeft daarop een korten tijd, tot het vergaat en het varen- 

 plantje zich zelfstandig verder ontwikkelt. 



Wij hebben evenals bij rupsen en vlinders met twee 

 generaties te doen, hiervan zijn de prothalliën desexueele 

 en de bladdragende varenplanten de niet sexueele. 



Wat het uitzaaien der sporen betreft, ligt het voor de 



