— 539 — 



hand, dat zulke bijzonder kleine organen met eenige zorg 

 gezaaid en verzorgd moeten worden, bij een eenigszins 

 ruwe behandeling gaan zij spoedig verloren; men kan ze 

 op verschillende wijze uitzaaien. Men beginne met te zor- 

 gen goed rijp materiaal te verzamelen, de rijpte is duidelijk 

 waar te nemen aan de donkerbruine kleur der sori, zijn 

 deze in den gewenschten toestand, dan laten zij zich ge- 

 makkelijk van het blad afnemen. 



In Nederland zag ik dikwijls in groote varenkweekerijen 

 op fijngestampte cokes, in potjes of bakken uitzaaien. Hier 

 doen we het op twee wijzen, vroeger altijd op klei, men 

 vuile een potje voor driekwart met zand en legt er een 

 laagje klei overheen, strijkt dit goed glad en zaait er de 

 varensporen op; een andere wijze, die wij tegenwoordig meer 

 in toepassing brengen is in een mengsel van zand, halfver- 

 gane bladeren met fijngestampte varenwortels of sphagnum. 

 Het is beter de potjes niet geheel te vullen, zoodat ze met 

 een glasschijfje bedekt kunnen worden, dat de aarde niet 

 raakt en weggenomen kan worden, zoodra de varenplan- 

 tjes voor den dag beginnen te komen. 



Het is te begrijpen, dat men met het begieten van deze 

 uiterst kleine voortplantingsorganen zeer voorzichtig te 

 werk moet gaan ; het voorzichtigste is zoolang de varens 

 nog niet gekiemd zijn, in het geheel niet te begieten, maar 

 de planten met den voet in een schoteltje of bakje met 

 water te plaatsen, zoodat het water door de aarde in de 

 potjes opgezogen wordt. Zijn de potjes met cokes of klei 

 gevuld, dan kan men ze in het water laten staan, in humus 

 echter moet men ze er nu en dan uitnemen, omdat dit 

 materiaal te hygroskopisch is en op den duur te nat wordt. 



Na eenigen tijd ziet men de bovengenoemde prothaUiën 

 voor den dag komen en nog wat later verschijnen de jonge 

 varenplantjes, zoodra de laatste voldoende beworteld zijn, 

 plantte men ze over. 



Men heeft van de meest gezochte varens fraaie hybriden 

 gekweekt, die of toevalhg tusschen de talrijke zaailingen 



