— 546 — 



wonden) zal afhangen van den omvang van den boom, 

 maar om denzelfden reden is het niet raadzaam ze langer 

 dan 1 voet te maken, zelfs bij de dikste boomen. 



Bij de beantwoording van de vragen hoeveel malen en 

 na hoeveel tijd het open maken der wonden kan geschieden, 

 komt S . A. ook niet tot een bepaalde conclusie, maar meent 

 te kunnen aanraden bij de vischgraat methode, de wonden 

 om de 2 dagen te bewerken en wel gedurende 14 achtereen- 

 volgende keeren. 



Ten slotte geeft S. A. eene begrooting voor eene caout- 

 chouc onderneming. Daarbij gaat hij van de veronderstel- 

 ling uit, dat de boomen in het 5^ jaar reeds beginnen te 

 produceeren, hetgeen al zeer vroeg mag worden genoemd. 



De opbrengsten per vlakte eenheid berusten op de door 

 S. A. genomen proeven, doch zooals gezegd, kan men aan 

 die proeven op een bescheiden schaal niet anders dan een 

 betrekkelijke 'waarde toekennen, omdat 1** men nog zoeken- 

 de is naar de meest rationeele plantwijdte en methode van 

 aftappen en 2^^ zij ontleend zijn aan nog geen 2 jarige erva- 

 ring. Hoe lang de boomen bij de gevolgde exploitatie in 

 productie blijven, is nog een open vraag. 



Resumeeren wij ons oordeel over het hier ter sprake 

 gebracht rapport, dan kunnen wij zeggen, dat de auteur 

 zonder twijfel verdienstelijk werk heeft verricht, dat de 

 bijval verdient van een ieder, die zich met de cultuur van 

 Hevea brasiUensis bezig houdt. We kunnen echter de op- 

 merking niet achterwege laten, dat het tweede gedeelte 

 handelende over de aftapping jammer genoeg de duidelijke 

 sporen van overijling draagt. Had de auteur zich meer tijd 

 gegund en zich voorshands beperkt tot de beantwoording 

 van enkele vragen, hij zoude onze kennis hoe een Para rubber 

 af te tappen meer dan een stap hebben vooruit gebracht. 



Vele proefnemingen loopende over verscheidene jaren 



zullen nog noodig zijn, vóór dat wij daaromtrent voldoende 



zullen zijn ingelicht. 



W. R. Tromp de Haas. 



