— 553 — 



verschil oplevert van 4 % met dat van rijst in Indië onder- 

 zocht (14%), dat het asgehalte schommelt tussen 0.35 en 

 1.4 ^o- Volgens v. d. B. „moet goede witte beras bestaan 

 uit volle gave, witte of blauwachtig witte, half door- 

 schijnende of ondoorschijnende, zuivere, harde droge korrels, 

 die geen geur of smaak hebben en weinig stof afgeven 

 aan de onderzoekende hand". De rode rijst zou voedzamer 

 zijn doch moeiliker te verteren. „De kleefrijst is alleen 

 versnapering nergens hoofdvoeding;" hier vindt v. d. B. 

 tevens gelegenheid om een groot aantal koewè-koewè te 

 bespreken, die gewoonlik van beras ketan met een of meer 

 toevoegsels gemaakt worden en iaat daarbij nog volgen 

 ■enkele mededelingen over het kunstmatig kleuren van 

 eet- en drinkwaren. Aangaande de belangrike kwestie 

 in hoeverre de rijstvoeding verband houdt met het ontstaan 

 van beri-beri spreekt v. d. B. zich aldus uit: „Uit al de 

 belangrijke onderzoekingen, die eigenlijk tot het gebied der 

 ziektekunde behooren, is voor het oogenblik alleen het 

 besluit te trekken, dat het eten van onafgewerkte rijst 

 misschien een predisponeerend moment kan vormen tot 

 het ontstaan van beri-beri. In den allerlaatsten tijd is 

 ■echter de meening geuit, dat de rijstvoeding alleen nadeelig 

 zou zijn, wanneer die te eentonig is, dat wil zeggen, als 

 ■er niet genoeg varieerende en vooral als er te weinig prik- 

 kelende toespijzen bijgegeven worden". 



Om dit opstel niet te uitvoerig te maken, stip ik van 

 mais, sago, en de overige amylacea slechts het volgende aan. 



Mats — djagoeng — is hoofdvoedsel in Oost-Java, Madoera, 

 ■een gedeelte van de Molukken; in West-Javais ze alleen 

 versnapering. Ook hier geeft v. d. B. evenals bij de rijst, 

 een beschrijving van de mikroskopiese bouw van de korrel 

 (afbeeldingen om die bouw toe te lichten ontbreken echter). 

 Uit een aantal analyses blijkt dat het watergehalte wisselt 

 van 9—17 %, het asgehalte is iets hoger dan van rijst, 

 zo ook het voedingssijfer. 



