— 554 — 



Sago — siigoe, — voornara elik van Metroxylon sagus, 

 RoTTB., Cycas sago L., Cycas circinalis L., is hoofdvoedsel op 

 de oostelik gelegen eilanden der Molukken en de binnen- 

 landen van Borneo. De beste sago wordt verkregen 

 van Metroxylon-soorten die maar eenmaal vruchtdragen. 

 De werkwijzen ter winning van de ruwe sago wisselt 

 enigsins naar de verschillende plaatsen. Behalve de 

 ruwe sago worden nog korrelsago, broksago, parelsago ge- 

 noemd; meegedeeld wordt hoe goede sago er moet uitzien. 

 „De waarde als voedingsmiddel is gering". Van de overige 

 amylacea vermeldt v. d. B. o. m. : gierst, sorgho-gierst, 

 kafferkoorn, durrha, „die voornamelijk om de randen der 

 rijstvelden verbouwd worden." „Tarwe wordt slechts in 

 enkele bergstreken aangeplant." Van meel — tepong — geeft 

 V. D. B. op aan welke eisen het moet voldoen, waarmee het 

 vervalst wordt en verder: „In Indië wordt het meel in 

 de goede Europeesche bakkerijen niet vervaischt ; door de 

 chineesche bakkers ongetwijfeld dikwijls. Een afdoend on- 

 derzoek daarnaar is mij niet bekend, maar eenvoudig zien 

 en proeven is voldoende om dat te constateeren." Wat 

 smaak betreft verdient het Europese brood de voorkeur. Ook 

 beschuit, hard brood, bisquits, shredded wheat worden be- 

 sproken en met analyses toegelicht. (1) 



„Aard vruchten bekleeden een belangrijke plaats in de 

 nevenvoeding der Inlanders en treden bij groote schaarsch- 



(1) KöNiG geeft voor het watergehalte van goed brood in het algemeen 

 35.6 pCt. De voorw. v. aanbest. v/h. D. v. O. staan hoogstens 40 pCt. 

 water toe. Ref. vond bij 3 monsters te Batavia 38.9; 34,6 en 33,8 pCt., 

 dus gemiddeld 35 8 pCt. water; dat zou volgens v. d. B. iets te laag zijn 

 (waarom?) had v. d. B. andere analj'ses van Indies brood ter vergelijking? 

 Dezer dagen het brood onderzoekende bestemd voor de zieken v/h Mil. 

 Hosp. vond ik: 



10 broodjes 's avonds om 5 uur gewogen 1.170 KG. 

 de volgende morgen 8 » » 1.160 » 



Verlies 0.010 KG. = 0.86 pCt. 

 Een doorsnede van dat brood tot konstant gewicht gedroogd gaf een 

 •watergehalte van 35.90 pCt. te samen dus 36.76 pCt: Hef. 



