— 618 — 



. Men vindt in den Berlijnschen tuin eveneens moeras- en 

 waterpartijen, maar vooral de eerste zijn zeer moeilijk in den 

 verlangden toestand te houden. 



Alleen de kruidachtige planten zijn ook volgens de fami- 

 lies gerangschikt. 



De kassen liggen alle in eikaars onmiddellijke nabijheid 

 en zijn nagenoeg alle door galerijen verbonden, hetgeen 

 een voordeel is boven Kew, waar zij door den geheelen 

 tuin verspreid zijn. De verwarming geschiedt door één 

 centrale, vrij ingewikkelde inrichting. Zij worden van 

 buiten door linnen geschermd. Tijdens mijn bezoek waren 

 en 19 kassen gereed en gedeeltelijk in gebruik genomen, 

 een reusachtige koude kas was in aanbouw, terwijl een 

 dergelijke palmenkas, een Victoriakas en ongeveer 6 groote 

 „Schauhauser" nog op het programma stonden. Als alles 

 gereed is zal het inderdaad een grootsch geheel vormen. 



Onder de te Berlijn gekweekte planten viel mij o. a. op 

 een zeer rijke verzameling koude kasplanten (Kaapsche, 

 Nieuw-Hollandsche, enz.), grootendeels uitmuntend door 

 fraaien bloei; een goede hoeveelheid succulenten, waarbij 

 de Cactaceae o. o. het geslacht RJdpsalis niet het minst 

 goed vertegenwoordigd waren. In een der kassen wordt 

 als merkwaardigheid gewezen, een aan den woestijn rand 

 in Duitsch Zuid-West-Afrika gevonden, in een kaflfersche- 

 del groeiende Crassula arborescens. Ook Gesneraceae^ Bro- 

 mellaceae enz. waren goed vertegenwoordigd, maar de 

 Orchidaceae vielen mij tegen. In den nieuwen tuin trof 

 ik een flinke partij krachtig groeiende nutplanten aan, 

 voornamelijk afkomstig uit zaden van Buitenzorg. Ver- 

 der een niet onbelangrijke hoeveelheid jonge plantjes van 

 Palaquium ohlongifolium (volgens het etiquet), afkomstig 

 van eenige oude stronken door Prof. Volkens uit Indië 

 meegebracht. Het stekken der in de kas ontwikkelde, 

 zachte loten levert geen enkel bezwaar op. 



