— 664 — 



peper van eenig gewicht kan zijn, watirtoe echter meer- 

 dere en uitgebreider onderzoekingen vooralsnog noodig zijn.. 



Wanneer toch de mycorrhiza zulk een innigen band 

 vormt tusschen de peper en den steunboom, zal het niet 

 onmogelijk zijn, dat deze laatste van invloed is op de- 

 ontwikkeling der peperplant, en zal dus in de praktijk de- 

 eene steunboom beter voldoen dan de andere en het een 

 vereischte zijn, dat de steunboomen zelven goed en krach- 

 tig groeien. 



De praktijk leerde verder, dat het mogelijk is de peper 

 tegen doode stutten te teelen, waar dus de hechtwortels- 

 met de mycorrhiza geen voedsel uit kunnen putten. Een 

 vergelijkend onderzoek van het wortelstelsel van zulke 

 planten en dat der planten tegen levende steunboomen, 

 zal waarschijnlijk aan het licht brengen, dat er een aan- 

 merkelijk onderscheid tusschen beiden bestaat. 



Wellicht zuilen dan tevens eenige der omstandigheden 

 bekend worden, waaronder in het eerste geval zich het 

 wortelstelsel dusdanig ontwikkelde, dat met succes de 

 cultuur der peper op deze wijze in sommige gedeelten 

 onzer archipel kan worden gedreven. 



Hiermede heb ik getracht in 't kort een en ander mede- 

 te deelen over de gezonde peperplant, wat wellicht er 

 toe kan bijdragen, om de pepercultuur en de behandeling 

 der peperplant op rationeele wijze te doen geschieden. 

 Naast eene kennis van den bouw en verrichtingen van de 

 gezonde plant, kan echter ook de kennis van de ziekte- 

 verschijnselen, welke een peperplant kunnen teisteren, van 

 nut zijn voor den peperplanter. Ik wil beproeven U thans 

 een beknopt overzicht te geven, van hetgeen tot dusverre 

 omtrent de zieke peperplant bekend is. 



In de handboeken over tropische cultures waarin ook 

 de peperplant werd behandeld z. a. van van Gorkom en 

 Seumler, wordt geen melding gemaakt van eenige ziekte 

 bij de peper. 



