— 667 — 



meest begrensd door de grootere of kleinere bladnerven. 



De vlekken zelve, zijn ongeveer 5 mM. groot en vindt 

 men meest meerdere dezer vlekken op een blad bijéén. 



Een andere bladziekte, eveneens door een schimmel ver- 

 oorzaakt, vormt veel grootere donkerbruine plekken, die 

 gewoonlijk van den bladrand uitgaan en met den binnen- 

 rand der vlek parallel loopende en fijne concentrische strepen 

 vertoonen. Door deze laatste ziekte worden vooral oude 

 bladeren aangetast, zonder echter een noemenswaardige 

 schade toe te brengen. 



Ten slotte moge hier nog vermeld worden, dat door Prof. 

 ZnniEKMANN aan den stam van peperplanten een schimmel 

 werd aangetroffen, eene Sejytobasidmm^ die echter naar 

 het schijnt, evenmin schade van eenige beteekenis aanricht. 



Uitgezonderd dus de eerstgenoemde schimmelziekte van 

 den stam, schijnt de peper tot dusverre vrij wel gespaard 

 te zijn gebleven van ernstige schimmelziekten, tenminste 

 in de desbetreffende literatuur wordt hieromtrent niets 

 meer medegedeeld. 



Een kwaal van ernstiger aard vormt op het huidige 

 oogenblik de wortelziekte der peperplant, waarvan de oor- 

 zaak moet gezocht worden in het aaltje, de gevreesde 

 Hcterodera radicicola. Prof. ZniMER^kiANN constateerde het 

 eerst een schadelijk optreden dezer parasiet bij peper- 

 planten in de Lampongs, terwijl ik zelf onlangs in staat 

 was de vrij algemeene uitbreiding dezer kwaal, alhier in 

 het Zuidergebergte na te gaan. In het tijdschrift Tej^s- 

 mannia 1904 p. 367 gaf ik een uitvoerige beschrijving 

 dezer wortelziekte bij de peper, waaruit het voornaamste 

 hier nogmaals kortelings moge medegedeeld worden. 



■De uitwendige verschijnselen bij de zieke planten, stem- 

 men geheel overeen met hetgeen men gewoonlijk bij wor- 

 telzieke planten aantreft. Het verwelken, geel worden 

 en verdorren der bladeren zijn de kenteekenen, welke op 

 gebrekkige watertoevoer wijzen. Is zulks het gevolg van 

 een ziekte in den stengel, waardoor aldaar de banen waar- 



