— 704 — 



Aangaande de cijfers der relatieve foc//«'/^7/f/fZ van de lucbt valt te 

 vermelden, dat onder den invloed van Let stoken de R. Y. bij No. 3 

 natuurlijk het meest, n.1. 12 °/q daalde, dan bij No. 7 ongeveer 7 %, 

 bij No. 1 en 4 ongeveer evenveel, bij No 2 maar ^^/^^qu bij de 

 Nos. o, 6 en 8 minder dan de waarnemingsfout, dus niet merkbaar. 



Over het geheel genomen wordt het dus in de schuur door 't 

 stoken wel wanner^ en ook relatief droger. 



Rekenen wij nu echter de cijfers uit voor de ahsolute vochtig- 

 heid, dus de hoeveelheid werkelijk voorhanden waterdamp, dan blijkt, 

 dat deze door het stoken slechts een luttel bedrag, van een paar 

 tiende millimeters, is toegenomen. Mijn oorspronkelijke vrees, dat 

 er door het stoken zooveel waterdamp van het verbrande hout in de 

 schuur zou komen, dat de werkelijke dampspanning aanmerkelijk zou 

 vermeerdereu, is dus ongegrond, ten minste overdreven, geweest. 

 Blijkbaar is de ventilatie, de trek, tengevolge van het branden der 

 vuren van dien aard geweest, dat er groote hoeveelheden voehtarme 

 buitenlucht beneden naar binnen zoogen, terwijl boven de vocht- 

 rijkere schuurlucht door het dak heen ontweek. De lucht heefc dan 

 op haar weg aldus door de schuur heen wèl gelegenheid, om flink in 

 temperatuur, maar niet, om merkbaar in waterdampgehalte te stijgen. 



Alvorens tot nadere conlusies in 't belang der tabak te komen, 

 moet ik eerst een en ander medcdee\en omtrent 2e jJroef op Poengei. 

 Nadat de Ie proef, met leege schuren, was afgeloopen, moest een tweede, 

 niet schuren gevuld met tahal-, natuurlijkerwijze er opvolgen. En 

 deze had dan ook in den loop van dit seizoen plaats. De zaak was 

 thans echter niet zoo eenvoudig, dat maar gezegd kan worden ,van 

 nacht stoken in 2 schuren, en morgennacht in de 2 andere!" — 

 Thans moest met de tabak in de schuren worden rekening gehou- 

 den. Het was daarom, dat op het dringend verzoek van den Ad- 

 ministrateur, — aan wien intusschen mijn welgemeende dank voor de 

 behulpzaamheid bij deze proeven betoond — in plaats van in 4 schuren, 

 slechts in 2 schuren verdere waarnemingen werden gedaan, door 

 welke beperking de waarde der uitkomsten wel is waar moest lijden. 



Yerder kon ook niet afwisselend, nu in de ééne en dan weer in de 

 andere schuur worden gestookt; er waren dagen, dat in beide schuren 

 van vuur geen sprake kan wezen, (door Bohoroc-wind) •, andere 

 dagen moest in alle twee schuren vuur worden aangelegd. Slechts 

 een zeer gering aantal nachten werd de ééne schuur flink gestookt 



