plaats, twee groote pisangplanten met geheel gave hladeren 

 verkreeg, na in den loop van drie of vier maanden onge- 

 veer twintig jonge rupsen te hebben verwijderd. 



De .¥?/sff-bladeren vertoonen nog eene derde eigenaardig- 

 heid, namelijk het verschrompelde, verdroogde uiteinde 

 van de hoofdnerf. Wat hiervan de oorzaak is, is moeielijk 

 na te gaan en ik heb slechts eens eene verklaring van dit 

 verschijnsel gelezen, die ik gaarne voor beter geef. maar die 

 toch niet zóó onwaarschijnlijk klinkt, dat ze hier niet zou 

 kunnen worden medegedeeld. De Musa'i^ en hare verwanten 

 zijn gewassen, wier bakermat in de tropische landen van het 

 Oostelijk halfrond ligt en die, daar zij een hoogen geologischen 

 ouderdom hebben, waarschijnlijk reeds bestonden in een 

 tijd, waarin de aarde nog zooveel eigen warmte had, dat 

 in de tropen eene grootere hitte heerschte dan thans. 

 De voortgaande afkoeling nu zou zich bij de Musa 's hebben 

 geopenbaard in eene allengs optredende verschrompeling 

 der bladspitsen, die in den loop der jaren tot een erfelijk 

 verschijnsel is geworden en ons den top van het Musa-hliid 

 als een in een toestand van reductie verkeerend orgaan 

 doet kennen. Zooals ik reeds opmerkte, geef ik deze 

 verklaring voor eene andere, maar erkend moet worden, 

 dat zij dit vóór zich heeft, dat men in Em-opa bij den 

 elzenboom een analoog verschijnsel kan opmerken, wanneer 

 men zich van warmere naar noordelijker streken begeeft. 



De Mum 's behooren tot de planten, die al zeer weinig 

 tegenweer kunnen bieden aan de aanvallen van dieren. 

 Het is waar, dat de vruchten beschermd zijn door het 

 hooge looizuurgehalte der schil en dat daarom zelden 

 insecten doordringen in het vruchtvleesch, maar het is 

 evenzoo waar, dat apen, die onder de zoogdieren wel tot 

 de grootste plantenvernielers mogen worden gerekend, 

 heel goed weten, hoe zulk een vrucht in elkaar zit, terwijl 

 het niet valt te ontkennen, dat één aap ten slotte meer 

 kwaad doet dan honderd insecten. 



De schranderheid der apen plaatst ons in het bijzondere, 



