— la- 

 der onderzochte Ijoomen uit het oerwoud, er geen enkele Avas 

 waarbij de schimmel gemist werd. In de tweede plaats bleek, 

 dat, hoeveel eigenaardigheden de schimmel ook bij verschil- 

 lende planten vertoonde, zij zich toch, wat de hoofdzaken 

 betrof, overal op geheel overeenkomstige wijze gedroeg. 



Wanneer men nu tevens weet dat deze schimmel, hoe- 

 wel levende van het voedsel dat zij in de wortels vindt, 

 en dat deze anders zelven gebruikt zouden hebben vooj- 

 eigen ontwikkeling, nooit eenige schade berokkent (wat 

 anders de parasietische schimmels steeds plegen te doen), 

 dan moet men wel aannemen dat zij op de eene of an- 

 dere wijze aan de voedsterplant de materieele diensten 

 vergeldt, die zij van haar kant van de wortels ontvan- 

 gen heeft. 



In het feit dat tot de aldus in symbiose levende 

 wortels ook die van de koffie behooren, vond ik aanleiding 

 om een en ander omtrent deze onderzoekingen mede te 

 deelen in een voordracht, gehouden in de Vergadering de]- 

 Soekaboemische Landbouw- Vereeniging van 20 Maart 18itH, 

 welke voordracht kort daarna ook in dit tijdschrift verscheen \). 



Onder verwijzing naar hetgeen daarin uitvoerig bespro- 

 ken werd, kan ik volstaan met hier de conclusie mijner 

 theoretische beschouwingen aan te halen (blz. 200): 



„Met het oog op dezelfde punten van overeenkomst mag 

 men bovendien onderstellen (hoewel vooral dit punt nog 

 nader experimenteel onderzoek vereischt) dat de endo- 

 phyt (d. i. de schimmel), die zich in de wortels gevestigd heeft, 

 in staat is de vrije stikstof der lucht vast te leggen en dat 

 hij, in ruil voor het aan haar onttrokken zetmeel, aan de 

 voedsterplant een deel van de door hem geassimileerde viije 

 stikstof in den vorm van eiwitstoffen afstaat, evenals 



1) De stikstof-voeding' van koffie en andere planten; Teysmannia., isiiii 

 Dl. VII, Mz. 181 — *208. In mijn laatste opstel: „De omzetting-en van de 

 stikstofverbindingen in den bodem", Teysmannia, l.si»7, Dl. VII, blz. 064 had 

 ik eveneens gelegenheid met een enkel woord op deze verschijnselen terug te 

 komen. 



