— 61 — 



§ 2. Welke ziju de eischen, waaraan een terrein moet voldoen, 

 zal het als proefveld gebezigd kunnen worden? 



Wanneer een planter een proefveld aan wil leggen, dan ligt liet 

 voor de hand, dat hij, — onverschillig, wat hij met die proef beoogt, 

 — daarvoor bij voorkeur een terrein uit moet zoeken met de grond- 

 soort, die het meest op zijne ondernemiug wordt aangetroffen. Hij 

 is dan in staat dadelijk reeds op groote schaal, met de verkregen 

 uitkomsten zijn voordeel te doen. 



Op hooger gelegen ondernemingen, die veelal voor het grootste 

 deel uit rooden verweeringsgrond bestaan, zou dus een proef op 

 deze grondsoort in aanmerking kunnen komen ; men zou daar weder 

 eene keuze kunnen doen uit rooden oerboschgrond of uit dergelij- 

 ken rooden grond, die reeds herhaaldelijk is afgeplant. 



Bij lagere ondernemingen, waar het grootste deel van het opper- 

 vlak uit kleigrond bestaat, is daarentegen de lichtgekleurde klei 

 van zelf de aangewezen grondsoort. 



Yoorloopig zal het aanbeveling verdienen de proef te nemen in 

 dezelfde afdeeling, die dat jaar beplant wordt; wel verkrijgt men 

 dan de uitkomsten eerst, wanneer het te laat is om op die afdee- 

 ling van de verkregen aanwijzingen gebruik te kunnen maken, maar 

 daartegenover staat het voordeel, dat de aanleg en het toezicht 

 zonder veel bezwaar plaats kan hebben. 



Later, wanneer men in deze richting eenige ondervinding heeft 

 opgedaan, dan is het wenschelijk ook een jaar, voordat eene afdee- 

 ling in cultuur wordt genomen, op die afdeeling zelf reeds een 

 proefveld aan te leggen. 



De resultaten hebben dan meer een directe waarde voor de tabak, 

 die later op die geheele afdeeling zal gekweekt worden. Men 

 moet echter hierbij wel met de praktijk rekening houden en zich 

 afvragen, of het mogelijk is op voldoende wijze toezicht te houden 

 op een dergelijken, zij het ook kleinen, aanplant. 



Overwegende bezwaren hiertegen zullen wel niet bestaan, wan- 

 neer men te doen heeft met aan elkaar grenzende afdeelingen, die 

 in achtereenvolgende jaren beplant zullen worden. 



Heeft men het volgende schema (een zoogenoemd driejarig 

 systeem), waarbij de afdeelingen dus aan elkaar grenzen en 

 resp. in 1899, 1900 en 1901 in gebruik worden genomen, dan 

 krijgt men : 



