— 65 - 



Dergelijke veldjes worden echter niet naast elkaar aangelegd, doch 

 op de wijze, zooals in het achterstaande schema wordt aangegeven 

 (zie pag. 71). 



Zoo doende heeft men dus twee rijen veldjes van 10 x 10 Meter, 

 die door een pad van 1 Meter breedte gescheiden worden ; ook verder 

 zijn de veldjes onderling door een dergelijk pad gescheiden en is 

 het geheel erdoor omringd. Deze afscheiding dient om ieder veldje 

 gemakkelijk van alle kanten te kunnen bereiken, zoodat het toe- 

 zicht en het waarnemen van alles, wat tijdens den groei van de 

 tabak gebeurt, gemakkelijk plaats kan vinden ; ook voor een alge- 

 meen overzicht van het geheel en eene vergelijking van de veldjes 

 onderling. Bovendien dient deze afscheiding om te beletten, dat 

 (bijv. bij bemestingsproeven) de wortels van de planten van het 

 eene veldje, voedsel weghalen, dat bestemd is voor de tabak van 

 het aangrenzende veldje ; met het oog op de hevigheid van de 

 tropische regens en het daarmede gepaard gaande wegspoelen van 

 den bovengrond, is deze afscheiding dringend noodzakelijk. 



Het geheele terrein, dat door de proefveldjes wordt in beslag 

 genomen, heeft dus de breedte van twee veldjes vermeerderd met die 

 van de drie paden van 1 Meter d. i. totaal 23 Meter, of ongeveer de 

 breedte van een gewoon tabaks veld. De lengte van het proefterrein 

 hangt af van den aard der proefneming, waardoor het aantal vel- 

 djes bepaald wordt. Bedraagt dit drie (met de parallelveldjes is 

 het dus zes in het geheel) dan is de totaal-lengte 3 x 10 Meter 

 en nog 4 Meter voor de paden, of te zamen 34 Meter. In het 

 algemeen is het verreweg het eenvoudigst om de richting, waarin 

 hot proefterrein wordt uitgezet, samen te doen vallen met de richting 

 van een tabaksveld. Alleen heeft men daarbij zorg te dragen, 

 zooals reeds gemeld, op een voldoenden afstand te blijven van wegen, 

 slooten, gebouwen, enz. 



Zijn dan door vier merken de uiterste grenzen van het terrein 

 aangegeven, dan wordt het geheele oppervlak op dezelfde wijze be- 

 werkt als het omliggende land. Men moet daarbij echter met het 

 volgende rekening houden. Is het proefterrein over zijn geheele 

 ruimte met bosch bedekt, dan wordt dit gekapt en verbrand en de 

 asch na gelijkmatig te zijn uitgestrooid, ondergewerkt. Is het met 

 lalang bedekt dan geldt hetzelfde ; in het algemeen wordt dus niet 

 afgeweken van den gewonen gang van beweri<ing. Komt echter 



Teysm. X. 5 



