— 82 — 



van pindang en sambèl bij de inlandsche rijsttafel, zijn zij 

 zeer gewild, goeri (vettig) als zij volgens de inlanders 

 smaken. 



De Pangium-zsiden zijn steenhard en hebben een min of 

 meer pyramidalen vorm, met één scherpen rand, waaraan 

 een haakvormig gekromd klein uitsteeksel nabij den navel, 

 en twee afgeronde randen. 



De basis wordt grootendeels ingenomen door den lang- 

 werpigen min of meer gekromden navel, die van een over- 

 langsche lijst is voorzien. De grijsgele houtige zaadhuid 

 is geteekend door talrijke vertakte en anastomoseerende 

 gleuven, waarin vaatbundels gelegen hebben. Een goede 

 afbeelding van zulk een zaad vindt men op de plaat van 

 Pangium edule in Greshoff's werk. 



Gewoonlijk zijn zij (benaderend aangegeven) 5.5 Ctm. 

 lang, 5.2 Ctm. hoog en 3 Ctm. op het dikste gedeelte. 



Bagé is eene bereiding van boonen, sesamzaad, kemiri- 

 ampas of pangium-zsié.en^ die door de inwerking van micro- 

 organismen ontstaat. 



Tot dusverre werd deze bereiding door mij slechts in 

 de Soendalanden gezien, terwijl eene overeenkomstige 

 in Banjoemas^ door mij onder den naam hoho-poetjoeng werd 

 waargenomen, hetgeen dezelfde, is die men in de Preanger 

 dagé-pitjoeng noemt. 



Om dit product te maken worden goed rijpe Pangiwn- 

 vruchten een week lang begraven, totdat de vruchtschil 

 en het vruchtvleesch half verrot zijn, waarna de zaden er 

 uit opgezameld worden, en na afgewasschen te zijn 4 uur 

 lang gekookt worden. 



Eerst dan worden zij geschild, waarna de zaadkernen in 

 een mand worden gedaan, die gedurende 2 etmalen onder 

 flink stroomend water gehouden wordt, totdat zij den 

 bitteren smaak verloren hebben. Na nog eens afgewasschen 

 te zijn, worden zij in een aarden pot (paso) opgestapeld, 

 piet pisangblad bedekt en met een steen bezwaard, waar- 



