— 118 — 



Als zoodanig noem ik den tijd, die verloopt tusschen het zaaien en 

 het onderwerken, d. i. de tijd, die de plant noodig heeft om een 

 voldoende hoeveelheid organische stof te produceeren. Ook is van 

 belang te weten, of het gewas, dat voor groenbemesting dienst doet, 

 van dezelfde schadelijke insecten, rupsen, ziekten, enz. te lijden heeft, 

 die ook voor de tabak te vreezen zijn. In een dergelijk geval is 

 de aanplant van zulke gewassen bepaald af te keuren, omdat dan 

 de tabak voortdurend bloot staat aan het gevaar later door diezelfde 

 insecten, wier larven of eieren wellicht mee zijn ondergewerkt, te 

 worden aangetast. 



Als algemeene regel geldt, dat de beste tijd om onder te wer- 

 ken is het tijdstip, kort voor dat de planten in bloei schieten. De 

 voordeelen zijn dan, dat de bladmassa het grootst is en dat de anor- 

 ganische of aschbestanddeelen en ook de organische bestand- 

 deelen meer regelmatig in de geheele plant verdeeld voorkomen. 

 Wacht men met het onderwerken tot later, dat vindt een transport 

 van vele dier bestanddeelen uit de blaren naar het zaad plaats 

 en is dus de verdeeling minder regelmatig. Ook loopt men dan 

 gevaar, dat met de ondergewerkte planten ook rijp zaad in den 

 grond komt en dat dit later als een minder gewenscht onkruid 

 tusschen de tabak op zal schieten. 



Overigens raad ik voorloopig aan niet langer te wachten met 

 het onderwerken dan tot zt 6 weken voor het planten van de 

 tabak; wanneer meerdere proeven in deze richting gedaan zijn, 

 zal van zelf nauwkeuriger bekend worden, op welk tijdstip men 

 een gewas als ricinus, enz. moet zaaien en onderwerken, opdat 

 later de tabak er van profiteeren kan. Men moet hierbij niet 

 uit het oog verliezen, dat de tijdsduur, die een dergelijke onder- 

 gewerkte groene plantenmassa noodig heeft om tot humus over te 

 gaan ook niet altijd dezelfde is. Deze hangt af van den aard 

 van den grond (klei of zand), van de ligging (hoog en droog 

 of laag en vochtig) en verder van de weersgesteldheid, die er 

 heerscht na het onderwerken. 



Want gaat men na, dat toetreding van lucht (zuurstof) noodig 

 is om die humificatie mogelijk te maken, dan zal het voor kunnen 

 komen op laag gelegen of slecht gedraineerd land, en waar geen 

 voldoende afvoer plaats kan vinden van het hemelwater, dat de 

 omzetting tot humus óf niet plaats vindt, of dat de ondergewerkte 

 plantenmassa andere niet gewenschte veranderingen ondergaat. 



